Finau pea Galea’i mataupu e fa’atatau ‘payout’ Fa’atonu ua mavae
E le o mapu pea lava le Ta’ita’ifono o le Komiti o le Faagaoioiga o le malo a le Senate i lona tu’itu’i pea lea i le fa’itoto’a o le ofisa o le ali’i kovana, mo sona finagalo e fa’atau i le mataupu i totogi fa’ai’u (payout) sa maua e ni isi o Fa’atonusili o le nofoaiga a Togiola ma Faoa ua mavae atu.
O le masina o Setema 2013 na tuuina atu ai e le afioga i le ali’i senatoa ia Galea’i M. Tu’ufuli lana ulua’i tusi i le afioga i le ali’i kovana ia Lolo Matalasi Moliga, e talosagaina ai se su’esu’ega fa’apitoa e fa’atatau i lenei mataupu, ina ua mae’a se su’esu’ega sa gafa ma le komiti a le maota maualuga, ma latou fa’amaonia ai le tulaga lenei, e le i tusa ma le tulafono tupe sa totogi atu e le faigamalo a Togiola ma Faoa i ni isi o sui o le la kapeneta.
O totogi fa’ai’u e pei ona fesiligia e le afioga a Galea’i, sa totogi atu lea i ni isi o sui o le kapeneta fa’apea ai ma siaki fa’ai’u mo le kovana ma le lutena kovana, ia Togiola ma Faoa.
I le tusi a Galea’i ia Lolo i le aso 22 Setema 2014, e le gata o lo o ia toe fesiligia ai le mataupu lava lenei, ae o lo o ia taua ai lona fiu e fa’atali se tali e tusa ai o lana ulua’i talosaga.
“I le aso 23 Setema 2013, pe tusa lea ma le tausaga atoa ua mavae, sa ou tusi atu ai ia te oe...e faatatau i le mataupu e pei ona fesiligia ai tupe sa totogi atu i tagata faigaluega o le malo o Amerika Samoa, i le aofaiga e $897,164.87”, o se vaega lea o le tusi fou a Galea’i ia Lolo.
“Sa ou fa’ailoa atu ai ia te oe i lea tusi tulaga na o o i ai sailiiliga a le komiti, ma ou talosagaina ai loa le faia o su’esu’ega e tusa ai o le amiotonu o lenei mataupu, ma le fautuaga, afai e le tusa ai ma ala o le tulafono, e tatau ona toe totogi vaega tupe a le malo sa totogi atu i tagata nei”, o se vaega lea o le tusi a le alii kovana.
“Ae o o mai lava i le aso lenei (aso na tusia ai le tusi), e le i maua mai lava se tali mai ia te oe po o le loia sili fo’i e fa’atatau i lenei mataupu, ae o lenei mataupu, o lo o maualuga ai pea le vaavaai ma le naunau atu a le komiti aemaise ai o le atunuu lautele”, o se vaega lea o le tusi a Galea’i.
“Ina ia puipuia tulaga o le faia o lea mea amiotonu i totonu o le tatou malo, ua ou toe talosaga atu ai ma le agaga maualuaga, e manaomia se tali mai le Vaega Fa’amalosi Tulafono a le faigamalo, mo le su’esu’eina o lenei mataupu”, o le isi lea vaega o le tusi a Galea’i.
Na fesiligia e le Samoa News le afioga i le loia sili ia Talauega Eleasalo Ale i le vaiaso na te’a nei, i sona finagalo e tusa ai o lenei mataupu, pe ua faia i ai se suesuega, ae o le a fo’i se tulaga ua o o i ai lea su’esu’ega pe afai o lo o fa’agasolo.
Saunoa le ali’i loia, ua mae’a ona taoto atu i lona ofisa le fautuaga mai le alii kovana e tusa ai o le ripoti a le Komiti a le Senate e fa’atatau i lenei mataupu, “ma o lo o matou va’ava’ai i ai”.
Na toe fesiligia le ali’i loia sili pe o le a le umi o le latou va’ava’ai e pei ona ia taua, ae na toe tali le loia sili, afai e vave maua se fa’aiuga e uiga i lenei mataupu, ona tuuina atu lea o se latou ripoti i le ofisa o le alii kovana.
