Iloilo Fa’amasinoga Apili le talosaga a Siaumau Sr
Ua taoto atu nei i se fa’aiuga a ali’i fa’amasino o le Fa’amasinoga Apili le talosaga a le susuga a Eliota Siaumau Sr, mo se faaiuga a le fa’amasinoga apili e liliu ai le fa’aiuga sa faia e le Vaega Iloilo o le Fa’amasinoga Maualuga a Amerika Samoa, lea e pei ona taofia ai lana tupe e $100,000 sa totogi e tatala ai o ia i tua, a’o fa’atalitali le aso e faia ai lana fa’amasinoga lea na solofua i le 2011.
E pei ona silafia, o le taeao ananafi na nofoia ai le Vaega Apili o le Fa’amasinoga Maualuga, mo le iloiloina o mataupu ua mae’a ona tuuina i totonu o le kalena o mataupu e iloiloina.
O ali’i fa’amasino na iloilo lenei mataupu e aofia ai le ali’i fa’amasino mai Amerika ia Wallace Tashima, o le afioga i le ali’i fa’amasino sili lagolago ia Lyle L. Richmond, o le ali’i fa’amasino ia Elvis Patea, faapea ai ali’i fa’amasino lagolago ia Satele ma Muasau.
O le fa’aiuga a le fa’amasinoga maualuga ina ia fa’aleaoga le poloaiga na tatala ai Siaumau Sr i tua ina ua mae’a ona ia totogiina le $100,000 sa fa’atulaga e le fa’amasinoga, ina ua fa’amaonia e le fa’amasinoga e ala i mau sa tuuina atu e le malo, le le usitaia e Siaumau Sr o poloaiga na tatala ai o ia i tua, na mafua ai loa ona toe taofia Siaumau Jr i le toese e faatali ai le aso e fai ai lana fa’amasinoga autu i le 2011.
O le tama’ita’i loia ia Sharron Rancourt na tula’i mo Siaumau Sr, a’o le tama’ita’i loia sili lagolago ia Jessica Bargmann na tula’i mo le itu a le malo.
I le fa’afinauga a Rancourt i luma o le fa’amasinoga na ia taua ai e fa’apea, ina ua faila e le malo moliaga mamafa e tele faasaga ia Siaumau Sr i le 2009, na faatulaga ai loa e le faamasinoga le tupe e $100,000 e totogi ona faatoa mafai lea ona tatala o ia i tua e faatalitali ai le taimi o lana faamasinoga autu.
O le masina o Me 2009 na totogi ai e le to’alua a Siaumau Sr le tinoitupe e $100,000 ma tatala ai loa o ia i tua i lalo o poloaiga a le faamasinoga e ao ona usita’i i ai, e aofia ai le faasa lea ona ia tuua le teritori.
O le masina o Mati 2011 e pei ona taua e Rancourt i le faamasinoga na faila ai e le malo le talosaga i le faamasinoga maualuga, e faaleaoga le poloaiga na tatala ai Siaumau Sr i tua mai le toese, ina ua maua e le malo sa malaga ese o ia ma le atunuu.
O le masina o Aperila 2011 na talia ai e le faamasinoga le talosaga a le malo e faaleaoga le poloaiga na tatala ai Siaumau Sr i tua, ma toe taofia ai loa o ia i le toese e faatali ai le taimi o lona faamasinoga, lea na mae’a ane e le fa’amaonia moliaga mamafa fa’asaga ia te ia, e aofia ai le moliaga o le faaoolima i le tulaga muamua, lea e ono mafai ona faasala ai o ia i le toese mo le olaga atoa, faapea ai isi moliaga i le umia ma le faaaoga faasolitulafono o ni fana.
Na taua e Rancourt, e ui sa ioe Siaumau Sr i le faamasinoga na te le i usitaia poloaiga na tatala ai o ia i tua, peitai o le mafuaaga tonu e ala ai ona totogi e se tagata se tupe i le faamasinoga e tatala ai o ia i tua, ina ia mautinoa e auai o ia i soo se taimi e valaau ai ana iloiloga.
Na taua e Rancourt, e leai ma se iloiloga a Siaumau Sr na misi talu mai le taimi na tatala ai o ia i tua, e ui sa le tatau lava ona ia le usitaia tuutuuga a le faamasinoga na tatala ai o ia i tua.
Ae na taua e Bargmann e faapea, e tele mafuaaga e ala ai ona faatulaga e le faamasinoga se tupe e totogi ona faatoa mafai lea ona tatala i tua se tagata ua molia, ma o ni isi o ia mafuaaga, o le puipuia lea o le saogalemu o le atunuu.
Na taua e Bargmann e faapea, e le i mafai ona puipuia le saogalemu o le atunuu lautele ina ua le usitaia e le ua molia poloaiga na tatala ai o ia i tua, ina ua ia tuua le teritori ae malaga ese atu i fafo i sana tusi folau fou na toe fai.
Na faailoa e Bargmann i le faamasinoga, e fa’a 9 ona malaga ese le ua molia mai le teritori, tusa lea e 43 aso na nofo ai o ia i le nofoaga na malaga i ai, ae na toe finau Rancourt e faapea, e ui e faatele ona malaga Siaumau Sr i Samoa, peita’i na te le i faia ai se solitulafono po o ni gaioiga e ono lamatia ai le saogalemu o tagata o lo o i ai.
Na finau foi Rancourt e faapea, o Siaumau Sr, e le o se tagata e ono lamatia ai fua le puipuiga o tagata lautele e pei ona finau le itu a le malo.
I le mae’a ai ona faafofoga o ali’i faamasino i faafinauga a itu e lua, na faia ai loa le faaiuga o le a taoto atu se faaiuga o lenei mataupu i se faaiuga e tuuina mai e ali’i fa’amasino.
