Lagolago Loia Sili suiga o le tulafono mo Fa’amasino le tumau

Na fa’aalia e le afioga i le ali’i Loia Sili o le malo ia Talauega Eleasalo Ale i le vaiaso na te’a nei, lona lagolagoina o se tulafono taufa’aofi ua i luma nei o le Komiti o Mataupu tau Tulafono a le maota o sui, e sui ai tausaga o i latou ua tofia e avea ma Fa’amasino le tumau i le Fa’amasinoga Maualuga.

 

O le tulafono o lo o i ai nei mo faamasino le tumau pe a tofia e le faamasino sili ma faamaonia e le fono, e na o i latou e tai 70 tausaga ma lalo mai e mafai ona filifili mai ai ni faamasino le tumau, peita’i o le suiga e pei ona taua i le tulafono taufaaofi a le Senate, ia aveese le 70 tausaga lea e fa’atapula’a ai tausaga o i latou e mafai ona filifili mai ai ni fa’amasino le tumau.

 

Na taua e le loia sili ina ua fesiligia e le komiti i sona finagalo, o le taua o le suiga lea ua faataoto mo le tulafono, o ni isi o tamalii o le atunuu, tusa lava pe ua ta’i 80 tausaga le matutua ae o lo o lelei lava le malosi o le mafaufau toe malosi le tino e mafai ai ona avea ma fa’amasino le tumau.

 

“Ou te talia suiga ua faataoto i totonu o le pili, o lea ou te valuvalusia ai o outou finagalo ina ia talia lenei tulafono, o se tulafono taua ma aoga”, o le saunoaga lea a le loia sili.

 

Saunoa le afioga i le alii ia Fetui Fetu Jr e faapea, o le tulafono lenei ua leva na tatau ona faaulu, ina ia taofia ai le faatapula’a o tausaga o tagata e filifili mai ai e le faamasino sili ni fa’amasino le tumau, ae tatala le avanoa i isi tamali’i o le atunu’u o lo o i ai le agava’a e galulue ai i lenei tofiga.

 

Na fesili Fetu Jr i le loia sili pe fia sa’o tausaga e tatau ona faatapula’a ai le matua o le tagata e agava’a i le tofiga lenei, ae na saunoa le loia sili, “e manaia ae tatala pea le matua o tausaga, ina ia maua ai e le faamasino sili le avanoa na te filifilia ai so o se tasi e agavaa i le nofoa.

 

Sa ia taua fo’i e fa’apea, e tau le to’atele ni tagata matutua ua o o i le matua lea e mafai ona fai mai ai le filifiliga.

 

Pau tulaga na taua e Fetu Jr o lo o popole ai, ina nei avea le aveese o le faatapula’a o tausaga o i latou e mafai ona agava’a i le nofoa ma itu e tiga lava ona gasegase se tagata ma matua e filifili lava e avea ma faamasino le tumau.

 

Ae na saunoa le alii faipule ia Atualevao Gafatasi Afalava e fa’apea, e i ai lona talitonuga e le te’ite’i fa’atapulaa e tuaa ua mavae tausaga o tagata e agavaa i le tofiga faamasino i le 70 tausaga, ona o lo o faavae la latou faaiuga i fautuaga mai le Tusi Paia, lea e faapea mai, e 70 tausaga le umi e soifua ai le tagata.

 

E ui i le finagalo o le ali’i faipule, ae sa ia toe taua e fa’apea, na te lagolagoina suiga i le tulafono, ona o le matua o tausaga o le tagata, o le matua fo’i lea o le tofa ma le fa’autaga o lo o i ai, pau lona popolega, o isi tagata e le i atoa le ta’i 70 tausaga ua a’afia i latou i ma’i o le tino, o isi fo’i ua tau fa’aletonu le mafaufau.

 

Na toe fa’amanino atili e le loia sili e fa’ape, o le faamasino le tumau lea e talanoa mai ai le tulafono, e le o se tagata na te nofoia le nofoa faamasino mo se taimi umi, ae ua na o se taimi le tumau pe afai ua le avanoa se tasi o fa’amasino lagolago e to’alima o lo o i ai nei.

 

Mo se fa’ataitaiga e pei ona faamanino atili e le loia sili, afai ua i ai se faamasino ua gasegase pe ua le auai i le iloiloga o se mataupu ona o se mafuaaga e feteena’i ai ma se mataupu o lo o iloiloina, ona aapa loa lea o le faamasino sili i tua atu o le li’o o tagata matutua e i ai le agava’a i galuega fa’a fa’amasino e saili mai ai se tasi e sui tulaga i le fa’amasino ua le avanoa.

 

Fesootai mai i le tusitala ia ausage@samoanews.com