Faatali le faaiuga o le mataupu i su’esu’ega i moliaga o le fa’ao’olima
Pago Pago - AMERIKA SAMOA
O le taeao o le aso 17 o Mati, 2026, na tupu ai se fa’alavelave i le va o se ulugalii, i Mesepa, lea na masalomia ai le fa’ao’olima o se tamaloa i lona to’alua, i luma o le la fanau.
O lea mataupu, na o’o atu i le ofisa a leoleo, ina ua vala’au e le tina na a’afia, ia le Matagaluega o Tautua mo Tagata Lautele (DHSS).
[Ua le lomia suafa o i latou na a’afia i lenei fa’alavelave, faapea le na molia, aua le puipuiga o fanau iti sa a’afia.]
E tusa ai ma faamaumauga a le faamasinoga, o le aoauli o Mati 18, 2026, na fa’afeso’ota’i ai e se sui o le DHSS ia le ofisa a leoleo, e tusa ai ma se tina o lo’o masalomia, na sauaina e lona to’alua.
Sa faapea ona agai atu loa leoleo i le nofoaga na iai le tina na a’afia ma le fanau. E taunu’u leoleo, o iai le sui o le DHSS, ma sa fa’ailoa e le sui o le DHSS i leoleo, ia le tulaga o iai le tina na a’afia, faapea ma le faalavelave na tupu. Ina ua mae’a lea, sa fa’atalanoa ai loa e leoleo, ia le tina na a’afia.
E tusa ai ma le faamatalaga a le tina na a’afia, o se taimi lata mai na feagai ai o ia ma ni faigata fa’aletino faapea le fa’alemafaufau. Sa ta’ua e le tina na a’afia, ia le taofia o ia i le falema’i ia Mati 3, 2026, ona o ni faigata na tula’i mai i lona ma’itaga. E lima aso talu ona taofia o ia, ae maliu lana pepe. Ma sa fa’aalia e le tina na a’afia, e faapea, i sona talitonuga, na mafua ona tupu lenei faafitauli i lona ma’itaga, ona o le mamafa o lona mafaufau i faafitauli sa tutupu mai i lo la va ma lona to’alua (le na molia).
E le gata i lea, sa faamalamalama e le tina na a’afia, ia le faateteleina o faafitauli i lo la va ma lona to’alua, ina ua na maua se faigauo a lona to’alua ma se tamaitai e la te faigaluega faatasi, a’o ma’itaga o ia (tina na a’afia). Sa avea nei faafitauli ma tulaga, na tele ai ni fe’ese’esea’iga i lo la va ma le malepe o le fa’atuatuaga i lo la va.
E ui i nei faafitauli, ae sa ta’ua le asiasi atu o le na molia, i le falema’i a’o taofia le tina na a’afia ma fa’ato’ese e tusa ai ma ana gaioiga sa faia, lea na aofia ai ia sauaga i taimi ua mavae ma lona le faamaoni i le la va faaleulugalii. Ma sa fa’aalia foi e le na molia, ia lona mana’o e toe faalelei le la aiga ma folafola, o le a ia fa’auma lana faigauo, ae taula’i le toe atina’e o le latou aiga.
Sa ta’ua e le tina na a’afia, ia le iai o sona faamoemoega, mo se suiga. Ae peitai, ina ua ia te’a mai i tua o le falemai ia Mati 16, 2026, sa ia iloa ai le leai o se tulaga na suia. Ma e tusa ai ma le fa’amatalaga a le tina na a’afia, sa fa’aauau pea ona feso’ota’i ia le na molia ma le tamaitai na la fa’auo, ma na toe amata ona pisa ai le la ulugalii.
Sa ta’ua e le tina na a’afia, ia le taeao o le 17 o Mati, na ia fesiligia ai lona to’alua (le na molia) e tusa ai ma ana talanoaga ma le tamaitai o lo’o la fa’auo. Ma na tago le tina na a’afia, i le se’i ia le telefoni a le na molia, e taumafai e fa’aali iai a la talanoaga, ae na fa’aauau pea ona te’ena e le na molia ia tu’ua’iaga a le tina na a’afia, se’ia o’o ina amata ona o’o lona (le na molia) lima, i le tina na a’afia.
Sa ta’ua e le tina na a’afia, ia le po faatolu o ona foliga, e le na molia, ma u’una’i aga’i I tua o ia, ma ia pa’u ai aga’i I tua ma tau le itu taumatau o lona manava i se nofoa faata’avale, o lo’o i totonu o le la potu moe.
O nei mea uma, e pei ona faamamafa e le tina na a’afia, sa tupu a’o matamata atu le la faau.
Ma ina ua mae’a ona fasi e le na molia ia le tina na a’afia, sa ta’ua e le tina ia le tuli’eseina o ia ma lana fanau, mai i le fale, e le na molia. Na fa’atonuina i latou, e o e su’e seisi nofoaga e nonofo ai ma ia faapea atu foi i le tina, o le a ia tu’ua le teritori ma tia’i lona aiga.
Sa taumafai le tina na a’afia, e fa’afeso’ota’i le ofisa a le Masela, ae na le mafai ona maua ai seisi. Sa ia taumafai foi e fa’afeso’ota’i lana ‘sponsor’, peita’i sa le’i fa’amanuiaina ana taumafaiga. O lea na ia vala’au ai loa i le ofisa a le ‘Social Services’. Ae na ia ta’ua e faapea, sa le mafai ona ia valaau i le ofisa a leoleo, ona ua leai ni minute o lana telefoni.
O Mati 18, 2026 na fa’ato’a mafai ona o’o atu ai se sui o le DHSS i le fale o le tina na a’afia ma ina ua mae’a a latou su’esu’ega, sa vala’auina ai loa leoleo.
E tusa ai ma fa’amaumauga a le malo, o lo’o ta’ua ai e faapea, e le o se taimi muamua lenei ua o’o atu ai se ripoti e tusa ai ma le na molia. Sa ta’ua e le tina na a’afia, le iai o seisi mataupu i luma mai, i le fa’alavelave lea na tupu, a’o ia ma’itaga. O lea mataupu na o’o i le ofisa a leoleo faapea ma le DHSS.
Na fa’aalia i su’esu’ega a leoleo, ia le tupu o le faalavelave i le fale na nonofo ai le aiga, o le fale a se tasi o le aiga, a le na molia. Ma na ta’ua e le tina, ia lona talosagaina o se fesoasoani mai i se tasi o le aiga a le na molia, ma na fa’atagaina mai ai lo latou nonofo pea ma le fanau, i le fale.
Ma na tu’ua e le na molia, ia le fale, I le aso lava na tupu ai le faalavelave lona lua, ae na toe fo’i atu i le aso na soso’o ai, ae o lo’o iai se tasi o le ofisa a le Social Services. Ma ona o se popolega i le saogalemu o le tina ma le fanau, sa ave’eseina ai loa e le Social Services, i latou mai i le fale, ma momoliina atu i se fale e saogalemu, i lalo o le puipuiga a le Social Services.
O lo’o fa’auaua pea su’esu’ega o lenei mataupu, ae e le’i fa’ao’oina atu i luma o le faamasinoga.
O moliaga a le na molia, na aofia ai;
Faitauga 1: Faatupu Vevesi i nofoaga tuma’oti (sauaga i totonu o le aiga) – O se vaega ‘I’ i solitualfono mama, e mafai ona nofosala ai i le le silia ma le 15 aso, po o se sala tupe e le silia ma le $150; po o faasalaga uma e lua.
Faitauga 2: Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu (sauaga i totonu o le aiga) – O se vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le le silia ma le tasi tausaga, po o se sala tupe e le silia ma le $1,000 ; po o faasalaga uma e lua.
Sa leai se tupe fa’atulagaina, e toe tatalaina ai i tua le na molia, a’o faagasolo lona faamasinoga.

