Ads by Google Ads by Google

Loka se alii 19 tausaga i le osofa’ia o le fale a se aiga e su’e se tupe e faatau ai ana fualaau faasaina


[ata: foa'i]

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

O le aso 26 o Ianuari, 2026, sa osofa’ia ai le fale a se aiga i Vaitogi, lea na tu’ua’ia ai le alii 19 tausaga, o Leututu Toloafa ma na ta’ua e leoleo, le fai o sina umi o taumafai le e ana le fale, e taofiofi Leututu, ae sa mafai ona sola ‘ese Leututu.

E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, o le vaveao o le aso na tupu ai le faalavelave, na lagona mai ai e le e ana le fale, ia se tagata o fealua’i atu i fafo o le fale.  E le’i umi ae lagonaina se pa’o leotele mai i tua o le fale.

Sa faamaonia i su’esu’ega a leoleo, ia le fa’aaogaina e le na molia, o se u’amea e tata’e ai se fa’amalama i tua o le fale, ina ia mafai ona ulufale atu ai le na molia.

Na fa’ailoa atu e le e ana le fale, i leoleo, ia lona u’uina o se aga’ese, ma agai atu i le vaega o le fale na sau ai le pa’o.  Ina ua ia taunu’u atu i le potu moe, sa ia va’aia le ta’e o le fa’amalama ma ua o’o atu i totonu o le fale, ia le na molia.

Sa fesiligia e le e ana le fale, ia le na molia, po o le a lana mea o fai i totonu o le fale, ae sa na’o le tu o le na molia, ma fai mai, “faamolemole faamolemole”.

Na faapea ona oso atu loa le na molia, ma u’u mai se salu fale ma soso’a ai le e ana le fale ma taumafai e se’i ‘ese le aga’ese mai i le lima o le e ana le fale.  Sa fa’aauau ai lava ona faapena i la’ua, ma sa faatonuina e le e ana ia le fale, ia Leututu (le na molia), e alu i fafo ma le fale.

Ae na oso atu Leututu (le na molia) ma taofiofi malosi lima o le e ana le fale, ma ina ua toe mafai ona fa’ama’amulu ona lima, sa faapea loa ona oso i fafo ia le e ana le fale, i tua o le fale, ma ia fa’aaogaina lana telefoni e valaau ai lona to’alua, lea na valaauina ia leoleo i le ofisa a leoleo i Tafuna.

Ina ua taunu’u leoleo i le fale na tupu ai le faalavelave, o lo’o nofonofo mai i fafo ia le tamaloa e ana le fale ma sa va’aia e leoleo ia se manu’a i ona foliga, ae na le mana’o o ia e valaau ia le vaega a le EMS.

I sana faamatalaga na tu’uina atu i leoleo, sa faamatala atili e le e ana le fale, ia lona va’aia o se tagata i fafo o le fale i lena taeao ma ia lafi i lalo o le laulau ‘ai, ina ua ia (le e ana le fale) vaaia se tagata o taumafai e autilotilo atu i totonu o le faamalama.  Na fa’ato’a sau i fafo, ina ua ia fa’alogoina le pa’o, ina ua taumafai le na molia, e alu atu fa’amalosi i totonu o le fale.

Sa ta’ua foi e le e ana le fale, le leai o se meatotino na gaoia mai i totonu o le fale, talu ai lona taumafai e puipui le gaoia o le fale, mai i le na molia.

Na taumafai leoleo e su’e le na molia, ae peitai, sa le’i maua o ia.  Ma na faatonuina ai le e ana le fale, ina ia toe vala’au atu leoleo, pe a ia va’ai i le na molia.

E tolu aso na va ai, ae fa’ato’a maua e leoleo ia Leututu (le na molia), i Vaitogi, ona o seisi fo’i fa’alavelave, ma ave faapagota ai o ia.

Ina ua fa’atalanoaina e leoleo, ia Leututu (le na molia), sa ia ta’ua e faapea, “ga o’u laku e su’e sou mea aoga”, o lona uiga, sa taumafai e su’e se mea aoga i totonu o le fale.  Na tutusa lelei fa’amatalaga a le na molia ma le e ana le fale na osofa’ia, ma lona tata’eina o le fa’amalama ma oso ai i totonu o le fale.

Sa faamatalaina foi e Leututu (le na molia), i leoleo, le leva ona ia a’afia i fualaau faasaina, se’ia o’o mai lava i le aso 28 o Ianuari, ae e le’i lokaina o ia.  Ma sa ia taumafai e su’e se tupe po o ni mea aoga, e fa’atau ai ana fualaau faasaina.

Na taumafai leoleo e su’esu’e pe sa a’afia le na molia, i isi foi fa’alavelave na tutupu.

O moliaga na molia ai Leututu Toloafa, na aofia ai:

Faitauga 1:  Faomea i lona tulaga muamua – O se vaega ‘B’ i solitulafono mamafa, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, i le va o le lima ma le 15 tausaga.

Faitauga 2:  Solivale o fanua ma fale, e aunoa ma se fa’atagana – O se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le ono masina, po o se sala tupe e le silia ma le $500; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 3:  Faatupu Vevesi i nofoaga tuma’oti – O se vaega ‘C’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe e le silia ma le $300; po o fa’asalaga uma e lua.

Faitauga 4:  Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu – O se vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tausaga atoa, po o se sala tupe e le silia ma le $1,000; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 5:  Sauaina o se tagata matua – O se vaega ‘C’ i solitulafono mamafa, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le fitu tausaga, po o se sala tupe; po o faasalaga uma e lua.

Count 5: Abuse of an Elderly Person, a class C felony punishable by imprisonment for up to seven years, a fine, or both.

Sa lokaina le na molia, e aunoa ma se vaegatupe faatulagaina, e mafai ona toe tatalaina ai o ia i tua, a’o fa’agasolo ia lona faamasinoga.