TALA O LE LOTOIFALE
Pago Pago - AMERIKA SAMOA
FA’AMAMALUINA LE MASINA O LE KOLUSE MUMU
I se Poloa’iga Fa’alaua’itele, na sainia e le Afioga i le Kovana Pulaali’i Nikolao Pula i le aso 9 o masina, ua ia poloa’iina ai le avea o le masina o Mati 2026 ma “Masina o le Koluse Mumu”, ma ia “fautuaina ai tagatanu’u ma pisinisi e auai faatasi i le aloa’iaina o le taua o sao a le Komiti o le Koluse Mumu i Amerika Samoa nei.”
O lo’o ua ta’ua i le tino o le poloa’iga fa’alaua’itele, ia le “aloa’iaina o tagata agaalofa i Amerika Samoa, ma fa’afouina la tatou ta’utinoga o le ‘a’apa atu o le lima fesoasoani, i o tatou tua’oi, o lo’o mana’omia le fesoasoani.”
O le Koluse Mumu a Amerika, sa fa’avaeina i Santa Clara Barton, i le 45 tausaga talu ai, “o augatupulaga ma augatupulaga na tula’i mai, e fa’asoa se to’omaga ma tausiga i le atunu’u ma le lalolagi atoa, e fafagu mai ai le agaga o tagata i taimi o puapuaga.”
Na ta’ua foi i le Poloa’iga Fa’alaua’itele, le “iai o i latou ua ofoina le soifua e galulue e aunoa ma se totogi, ma ua tutu fa’atasi ma le ta’utinoga e fesoasoani i o latou tua’oi, o lo’o manaomia le fesoasoani.”
E le gata i lea, ua ta’ua foi i totonu o le poloa’iga fa’alaua’itele ia le “lava tapena ma tamao’aiga manatu ma le silafia o nei sui, a o a’oa’oina pea ma ati’ina a’e i faiva tau fesoasoani alofa.” Ma o “e o lo’o galue ma le Koluse Mumu a Amerika Samoa, suluia le ala i taimi o fa’alavelave fa’afuase’i. O latou galuega faia fuama sao e tele e aumaia le faamoemoe ola i tagata i taimi o ituaso pogisa, e tusa lava pei o le ofoina atu o se fa’amalumaluga, o mea taumafa ma fa’amafanafanaga i taimi o mala, e fesoasoani i ‘Toa o Samoa’ ma o latou aiga i taimi uma, po o fa’amalosi’au i tagata taitoatasi i tiute faapei o le tali atu i fa’alavelave fa’afuase’i ma le faiga o le tau fa’aolaola e lavea’i soifua.”
Ma “o lenei galuega,” e pei ona ta’ua i totonu o le poloa’iga fa’alaua’itele, “ua si’itia ai lo tatou atunu’u, ma ua taunu’u mea uma ona o e galulue ma le ma’elega, e tali atu i le vala’au fesoasoani, i so’o se taimi ma so’o se mea e mana’omia ai.”
PA’U TAU O TAUMAFA GAOSIA I LE SUSU, FAAPEA I’A MA TALO, IA FEPUARI
Na molimauina i le BFI (Basic Food Index) a Amerika Samoa, ia sina pa’u i tau o nisi o taumafa, i le masina o Fepuari. Mai i le 20 taumafa i faleoloa, e masani ona mata’ituina e le BFI o latou tau, e ono ni taumafa sa maitauina le pa’u o a latou tau.
O ia taumafa, e aofia ai pepa susu (-0.8%) $2.55; o i’a (-1.0%) $5.09 i le pauna; fuamoa (-1.2%) $2.9; aisikulimi (-2.1%) 2lita $9.50; talo (-3.1%) $2.17 i le pauna ma suka (-3.9%) 2 kilokalama $3.49.
E lima ni taumafa sa va’aia le si’itia o a latou tau, i le masina ua mavae, e aofia ai ia pusa moa (0.1%) 10kg pusa, $19.29; mayonnaise (0.2%) $4.97; pork spare ribs (0.5%) 1.90 i le pauna; si’usi’u pipi (0.8%) 2.55 i le pauna ma taga alaisa 5 pauna (1.9%) $5.24.
E iva taumafa na tumau o latou tau, na aofia ai apa inu, vaiauli, sosisi, fa’i, saimini, tuna, falaoa, pisupo ma pata.
MUMU MOLI O LE AUALA I LUMA O LE ‘STADIUM’
O se tala fiafia mo tagata o le atunu’u, o lo’o fiafia e savavali i le afiafi po o vaveao, aua le tausiga o latou soifua maloloina, ona ua mafai ona fa’aleleia atili a latou savaliga, ina ua toe mafai ona fa’amumuina moli i luga o le alatele, i Iliili, e amata mai i le fale’aiga a le Good Vibes se’ia o’o i luma o le ‘stadium’.
Sa ta’ua e le Afioga i le Faipule ia Fagaima Larry Sanitoa, ia le tele o fa’asea sa fa’aleoina e tagata o le atunu’u, ona o le tulaga faaletonu o moli, i lea eria. Ma ua fiafia lava, ina ua maua mai se tali fiafia mai i le ASPA, ua mafai ona toe fa’amumuina ai moli o le alatele, i lea eria.
Na fa’aalia e le afioga Fagaima le agaga fa’afetai i le pulesili a le ASPA, le susuga ia Wallon Young ma le aufaigaluega, ona o lenei auaunaga.

