TALA MAI SAMOA
TA’USALAINA SE FAFINE I MOLIAGA O LE FA’AMALOSI TEINE
O le aso 13 o Me, 2026, o le a lauina ai le fa’asalaga o le susuga i le Faafeagaiga, ia Rev. Petaia Setu, lea ua ta’usalaina e ni sui Iloilo o faamasinoga e to’afa, i moliaga, e aofia ai le faamalosi teine faapea ma le faia o ni amioga mataga.
E iva moliaga sa ulua’i molia ai le alii faifeau, ae peitai, sa toa solofua isi moliaga e fa, ina o fa’agasolo ona iloiloga.
O lenei faalavelave sa tupu i le maota o le faifeau, i Vaitele i le tausaga e 2023.
E tusa ai ma fa’amaumauga a leoleo, sa nofo le tamaitai na a’afia, i le fale o le faifeau, i le taimi na tupu ai le faalavelave. O se tasi o taeao, na usu ai le tamaitai na a’afia, i le fale le ta’ua, ae poloka mai e le faifeau ma amata ona ia faia uiga mataga i le tamaitai na a’afia.
Ma sa ta’ua i fa’amaumauga a leoleo, ia le tupu fa’afia o le faalavelave. Ma na to’atele ni molimau sa molimau i le faamasinoga, ma le molimau mulimuli, i le vaiaso ua mavae, o le faletua a le faifeau na molia. Sa ia fa’ailoa atu i le faamasinoga, na fa’ato’a ia nofo malamalama i le mea na tupu, ona o se la talanoaga ma le tina matua a le tamaitai na a’afia, i se fonotaga na faia a le Mafutaga a Tina.
Sa ia ta’ua foi se tusi mai i le tama matua a le tamaitai na a’afia, i le faifeau na molia, i le 2021, lea na tu’ua’ia ai e le tama matua ia se faigauo i le va o le na molia ma le tina matua a le tamaitai na a’afia.
O le tamaitai loia ia Muliagatele Tauanu’u Raewyn Fong, na tula’i mo le malo ma sa ia faamamafaina e faapea, o le mataupu autu, pe na tupu lenei faalavelave ma pe sa faia e aunoa ma se fa’atagana mai i le tamaitai na a’afia.
Sa fa’aleoina foi e Muliagatele ia ni atugaluga mai i le itu tete’e e tusa ai ma ni tulaga le mautonu i aso, ma ia finauina le le avea o ia tulaga le mautonu, ma mafua’aga e fa’aleaogaina ai le aotelega o le moni o fa’amatalaga a le itu tagi.
I le finau mai a le itu tete’e, e pei ona sa tula’i ai le tamaitai loia ia Lucy Sio Ofoia, sa ia faaleoina ai le iai o ni tulaga fa’aletonu i aso ma taimi na tupu ai lenei faalavelave, i molimau a le itu a le malo. Ma na ia fesiligia foi le moni, o le nofoaga sa tupu ai nei fa’alavelave, ona o le tulata i le falesa, ma i sona talitonuga, e fa’afaigata ona tupu nei faalavelave, ae le iloa e se tasi.
O le susuga i le faifeau ua ta’usalaina, ua leva ona tautua i totonu o le ekalesia Metotisi, ae e le’i malaga atu ma fa’atu se ekalesia Metotisi fou i Vaitele, lea na tupu ai le fa’alavelave.
TE’ENA E LE FAAMASINOGA LE TALOSAGA A SE TAMAITAI FAIPISINISI
Ua te’ena e le Afioga i le Faamasinoga Sili ia Leutele Mata Tuatagaloa, ia se talosaga a le tamaitai faipisinisi o Doris Te’o, ina ia mafai ona tu’uina atu se faatagana e malaga ai i Ausetalia.
I lana talosaga, sa ia ofoina atu ai ni faamaoniga se lua, ma faalagolago i le lagolago a le aufaipisinisi, o fanua o iai pisinisi ma lana ekalesia. Atoa ai ma ni tusi mai i lana Epikopo.
Ae peitai, sa fa’aalia le tete’e malosi o le ofisa a leoleo i le talosaga a le tamaitai faipisinisi, ona ua o latou talitonuga, e iai se avanoa, e ono le toe fo’i atu ai le tamaitai faipisinisi i Samoa pe a faimalaga, aemaise ai, ona o lo’o ia umia ni tusi folau Niu Sila ma Ausetalia. Ma o le a tele se tupe o le a fa’aalu, faapea le umi o le taimi, e taumafai e toe fa’afo’i mai ai o ia, pe a faimalaga.
E le gata i lea, sa ta’ua e le itu tagi, le le taua tele o mafua’aga o lo’o fia faimalaga ai le tamaitai faipisinisi, e le o malaga mo ni talavou po o se faigamalaga e fesoasoani ai i nisi tagata, se’ia vagana le alu e asiasi i lana fanau, lea sa le mafai ona ia asia talu ona molia, ia Setema 2025.
Na faamamafa foi e le itu a le malo, ia lo latou atugalu, ona o lenei talosaga, na faila ia Fepuari 2026, ae ua toe fa masina amata lona faamasinoga ia Iuni, lea ua masalomia ai lona toe fo’i mai i Samoa.
E le gata i lea, sa ta’ua e le itu a le malo, ia le mamafa o le solitulafono o lo’o ua molia ai le tamaitai faipisinisi, lea e ono soloatoa ai i le falepuipui.
Na fa’aalia e le afioga i le faamasino sili, i lana faaiuga, e faapea, afai ae fa’atagaina le tamaitai faipisinisi, e faimalaga atu i fafo, o le a le mafai ona toe au atu iai le malosiaga a le faamasinoga a Samoa, ma o le a le mafai ona faamalosia ai tu’utu’uga a le faamasinoga, se’ia vagana ua toe fa’afo’i fa’amalosi mai o ia, i Samoa.
Ma na fa’aalia foi e Leutele ia le taga’i o le faamasinoga, i le umi o le a fa’aalu ma le fa’afaigata, ona toe taumafai e toe fa’afo’i mai o ia i Samoa, aemaise ona o ia (tamaitai faipisinisi) o se sitiseni o atunu’u, o le a faimalaga iai.
.O isi itu na taga’i iai le faamasinoga, o le leai o ni molimau tusitusia, ua fa’ao’oina atu, e fa’amautuina ai i luma le ola lelei o lana pisinisi, e mafai ai ona fa’amaonia le toe fo’i mai o le tamaitai pisinisi. Ma e le’i faamalieina foi le faamasinoga, i pone e lua sa tu’uina atu.
O lea sa te’ena ai e le faamasinoga ia le talosaga ma toe fa’amautuina ia aiaiga o le tatalaina o le tamaitai faipisinisi, i tua a’o fa’atalitali lona faamasinoga, lea e amataina ia Iuni 8, 2026.
O aiaiga o le tatalaina o ia i tua, e aofia ai lona ripoti atu i le ofisa a leoleo i Apia, i aso Lulu ma aso Faraile o vaiaso taitasi, ae le i taina le 4 i le afiafi, ma le tapaina e le malo o ana tusi folau.

