Tala o le Vaifanua
Pago Pago - AMERIKA SAMOA
FAAMAMAFAINA E LE KOVANA IA LE TAUA O FAIGAFAIVA IA AMERIKA SAMOA
‘Ua fetaui lelei fola o le alia’, o se alagaupu na faaleoina e le Afioga i le Kovana, Pulaalii Nikolao Pula, i lana saunoaga, i le tatalaga aloa’ia o le Komiti Faufautua o Faigafaiva a le Pasefika i Sisifo (WPRFMC), ia Iuni 9, 2026.
Sa faatatau lea saunoaga a le Kovana, i le galulue faatasi a le Komiti Faufautua. E pei foi ona faia e augatupulaga o motu o le Pasefika, ua ta’o’oto mai i Tia Sa. O le WPRFMC, e aofia ai sui mai i Amerika Samoa, Hawaii, Guam ma motu o le atu Mariana, lea o lo’o galulue faatasi mo le faia o faaiuga, e mataituina ai tulafono e taiala ai faigafaiva i lenei itu o le kelope.
Na faamamafaina e le alii Kovana, ia le taua o le kamupani i’a ia Amerika Samoa ma o faaiuga e faia e le Komiti Faufautua, i le puleaina o tuna, e tele sona a’afiaga, i le teritori. Sa matua manino le faaleoina, o le mana’omia ona aofia i le faatulagaga o le albacore tuna, a le Pasefika, lea o lo’o loma nei.
Sa aloaia foi e le alii Kovana ia le Faatonsili a le Komiti Faufautua, ia Seuta’atia Kitty Simonds, e ala i fa’aaloaloga masani faaSamoa.
I lana fetalaiga, sa saunoa ai le tofa ia Mago mai i Aunuu, o le toe fo’i mai o Seuta’atia i Amerika Samoa, ua pei o le tala e fai i le manu o le toloa – E lele le toloa ae ma’au i le vai. O le toloa, e na’o Aunu’u e maua ai, le motu e sau ai le suafa Seuta’atia.
Sa fa’aleoina e Seuta’atia ia lona agaga fa’afetai, i le kovana ma tagata o Amerika Samoa, ona o le fa’aaloaloga sa alo iai, e aloa’ia ai lona o’o mai.
Na fa’apa’iaina le suafa matai o le tamaitai o Kitty Simonds, i le tausaga e 2006, e le susuga ia Lauvao Stephen Haleck. O le suafa Seuta’atia, o le igoa taupou lea a Aunu’u, i le aiga sa Lutali.
I le ‘ava o feiloaiga, sa faia i le to’ai taunu’u mai o le faigamalaga, e le Ofisa o Mataupu tau Samoa, na faafeiloaia ai Seuta’atia ma lana aumalaga, ma na faaleoina ai e le sui Failautusi o Mataupu tau Samoa, ia Vaiutusala Sataua Samuelu, ia lona agaga faafetai, i le amanaiaina e le Komiti Faufautua, o tu ma aganu’u faaSamoa.
TUUFAATASIA E LE OFISA A LE KOVANA FESOASOANI TAUMAFA MO AUNU’U
Ona o le tulaga faaletonu o le tala i le tau, ma le sou o le vasa, i matagi malolosi ma peau maualuluga, sa amata tapunia ai uafu i Aunu’u ma ‘Auasi, ia Iuni 10. Ma sa fautuaina pule o va’a o lo’o fa’aaoga mo femalagaiga i le va o Tutuila ma Aunu’u, ina ia toso mai i uta a latou alia, aua le puipuiga o soifua faapea ma meatotino.
Ae mo le tali atu i talosaga mai i tagata o Aunu’u, mo mea’ai ma vai taumafa, ua faapea ona galulue so’otau’au ai le Ofisa o le Kovana, Matagaluega Sailiili ma Laveai (DSAR), vaega o lo’o puipuia ia le gataifale, Ofisa o le Soifua Maloloina faapea ma le Ofisa o Leoleo, mo le tu’ufaatasia ma le momoliina atu o sapalai, i Aunu’u.
E lua faigamalaga ua mae’a ona faataunu’uina, ae o lo’o tapenapena se faigamalaga lona tolu.
O sapalai ua mae’a ona la’uina atu i Aunu’u, e aofia ai pusa moa, pusa saimini, taga alaisa, ma pusa vai, e fesoasoani i tagata o Aunu’u ona o le motusia o auala e masani ona faimalaga mai ai.

