LOLO: E le fia vaai mai le Fono i se Sui Faatonu

Fautua Kovana Kapeneta onosa’i i ni fesili Fono mo le Paketi

 

E le gata ua fautuaina e le afioga i le ali’i kovana ia Lolo Matalasi Moliga lana Kapeneta, ina ia onosa’i i ni fesili e fesiligia ai i latou e le Fono Faitulafono i le taimi e iloilo ai le Paketi a le malo mo le Tausaga Tupe fou 2016 i se taimi o le masina nei, ae ua ia lapataia fo’i Fa’atonusili, e na o i latou lava o loo finagalo le Fono e oo atu e molimau mo le paketi, ae le o sui fa’atonusili.

 

“O lea fa’atoa mae’a la matou fonotaga ma Taitai o le Fono i le taeao ananafi (taeao o le aso Faraile na te’a nei), o le mea moni, e le o fia vaai mai lava le Fono i se Sui Fa’atonusili e oo atu e molimau i le paketi, ae o loo fia vaai mai le Fono ia te outou Fa’atonusili o loo galulue i Ofisa a le malo,” o le saunoaga lea a Lolo i le fonotaga ma lana Kapeneta i le aso Faraile na te’a nei i le Fale Laumei i Utulei.

 

“Afai e le avanoa oe le Faatonusili i le taimi e iloilo ai e le Fono lau paketi, o le fautuaga, aua ne’i tulia i ai lau sui faatonu, ae saili se taimi talafeagai e te oo ai i luma o le Fono mo le iloiloga o lau paketi,” o le isi lea saunoaga a le ali’i kovana.

 

“O oe o le Faatonusili o le Ofisa, o oe e gafa ma le taliina o fesili o lau paketi, afai la e le mafai e le Faatonusili ona alu i le iloiloga o lana paketi, tuu e fai e le Fono le fa’aiuga o lau pakeki, afai fo’i e te le avanoa i le aso lea ua fa’atulaga mai e iloilo ai lau paketi, saili se isi aso e te avanoa ai, ina ia mafai ai ona e oo i luma o le Fono tou te fetufaa’i i lau paketi,” o le saunoaga lea a le alii kovana.

 

Na taua e Lolo i lana kapeneta e faapea, e mafua ona naunau mai le Fono mo Faatonusili ina ia oo atu i le taimi o le iloiloga, o i latou tonu ia o loo malamalama i le tele o fatuaiga tausi a le matagaluega, latou te silafia fo’i tulaga o alagatupe ma mea uma o loo fa’aalu i ai tupe a le matagaluega.

 

“O la’u fautuaga, fa’amanino lelei i le Fono a outou fatuaiga tausi, aemaise ai alagatupe ma galuega uma o loo fa’aaoga i ai tupe, fa’amanino auiliili ina ia faigofie ona malamalama le Fono i le pito laau a le malo,” o le isi lea fautuaga a le alii kovana i lana kapeneta.

 

“Taumafai ia outou maua le onosa’i i le taimi e fesiligia ai outou e le Fono e fa’atatau i le paketi, e tele naua vaega tatou te eseese ai i manatu ona o le paketi, ae ui i le tele o ia vaega, ia maua e outou le onosa’i, e le taua poo ai e manumalo, pau le itu taua, ia fa’ataunuu mea o loo tatou manana’o i ai, a oo ina fesili mai le Fono, tali malie ma ia tali ma le onosa’i,” o le fautuaga lea a Lolo i lana kapeneta.

 

Saunoa Lolo e fa’apea, e le taitai lava tupe o loo tuuina atu i matagaluega taitasi mo le fa’atinoina o le latou fatuaiga tausi, ae o le tomai ua i ai i le faatonusili filifilia, o iina o loo faalagolago i ai le malo mo le manuia o lana pito laau.

 

Sa ia fautuaina afioga i Fa’atonusili, ina ia fesootai atu i le Ofisa o le kovana pe afai e i ai ni fesili i ni isi o mataupu e fia malamalama atili ai, ae le o le leai loa o se tali i le taimi e fesiligia ai i latou e le Fono, ona fai loa lea i ai, “fai mai le kovana e fai le mea lena.”

 

“O le mea moni lava, e leai se tala a le kovana na fai atu e fai se mea fa’apena, ua e iloa lou tulaga ma lau tautua i le malo ma le matagaluega, tali sa’o la oe i le Fono e tusa ai o lau fatuaiga tausi, ua i ai tulafono e puipuia ai a outou galuega fa’atino, aua le femateaia lau tali, tali sa’o i ai e tusa ai o lou malosi fa’ata’ita’i ua tu’u atu e fa’atino ai lau tautua,” o isi ia apoapoaiga a le kovana i lana kapeneta.

 

Na taua e Lolo e fa’apea, e le o se tausaga tupe lelei le Tausaga Tupe 2014 mo le malo, ona o le ova o tupe sa fa’aaoga e le malo nai lo tupe sa fuafuaina i le paketi, e pei ona manino i le ripoti a le Su’etusi, peita’i o le tausaga tupe lenei o le a mae’a, e i ai lona talitonuga e foliga mai e fa’ai’u manuia.

 

Sa ia fautuaina lana Kapeneta ina ia taofia tulaga o malaga a ofisa i fafo i le taimi nei, se’i mae’a lelei le tausaga tupe lenei ona toe fuafua fo’i lea o ni isi malaga i le tausaga tupe fou, se’i vagana ai lava malaga taua e tatau ona fa’ataunu’u, pau ia o malaga e tatau pea ona fa’ataunu’u.

 

O le vaiaso lenei ua fuafua le fono e tatau ona fa’atulaga ai lana kalena, mo le iloiloga tu’u fa’atasi o le paketi a le malo.