Malosi puipuiga mo le motu o Manu’a i fa’ama’i pipisi
O se tasi o taumafaiga a le Matagaluega o le Soifua Maloloina o lo o matua galulue malosi ai i le taimi nei, e le gata o le fa’alauiloa lea o auala uma e mafai ona puipuia ai le atunu’u mai le a’afia pea i ‘auga o fa’ama’i pipisi eseese, ae o le taumafai fo’i ina ia aua ne’i toe o o atu nei fa’ama’i pipisi i le motu o Manu’a.
O le vaega lona lua o le ripoti a le Matagaluega o le Soifua Maloloina e fa’atatau i gasegase pipisi sa a’afia ai le atunu’u, talu mai le masina o Iuni se ia oo mai ia Novema 2014, o lo o taua ai le pito to’atele atu o tagata mai le itumalo o Tualauta na a’afia i ‘auga o le fa’ama’i o le ‘chikungunya’, e aofia ai ma i latou e to’afa mai Manu’a ma ripotia le a’afia i ‘auga o le fa’ama’i e aofia ai le tino gagase, tiga sooga o ponaivi, pata le tino, ma le tino vevela.
E to’alua na maua i Ta’u ma le isi to’alua na maua mai i Ofu na a’afia i ‘auga o le gasegase lenei, pau le itu taua e pei ona taua i le ripoti, “e le i toe i ai se isi mataupu na toe ripotia mai i Manu’a talu mai tagata e to’afa na a’afia i ‘auga o lenei gasegase”.
Mai le aofaiga e to’a 1,171 o mataupu na ripotia atu i le falema’i, e na o le to’a 19 na mafai ona taofia mo togafitiga, e ui e leai se isi na fa’amaonia na maliu.
Sa mafuli tagata na a’afia i ‘auga o le fa’ama’i lenei i tagata matutua, e i le va o le 40 tausaga ma luga atu, ae o le 53% o i latou na a’afia o le itupa o tama’ita’i, amata atu i le ta’i 22 tausaga le matutua ma fa’asolo atu i luga.
Ae mo i latou e i le va o le 5 tausaga le matutua e o o atu i le 18 tausaga le matutua, e to’a 268 le aofa’i o lo o taua i le ripoti na a’afia i latou i ‘auga o le fa’ama’i lenei, tusa lea o le 22.8% o le aofa’i atoa o tagata na a’afia.
Na taua foi i le ripoti e faapea, o le masina o Setema na matua maualuga ai le aofa’i o tagata na a’afia i ‘auga o le fa’ama’i, ona toe fa’aitiitia lea ia Oketopa ae na toe feololo mai i le masina o Novema na te’a nei e ui e le i matuia tele a’afiaga sa maitauina.
O le to’a 34.3% o tagata na a’afia e o mai i le itumalo o Tualauta, sosoo ai le Itumalo o le Maoputasi e 17.1%, ma le Itumalo o Ituau e 10.1% le aofa’i na a’afia, e pei ona taua i le ripoti a le soifua maloloina lea ua fa’alauiloa ai a latou taumafaiga ina ia puipuia le soona pipisi o lenei fa’ama’i.
O le masina o Iulai e pei ona taua i le ripoti na pito to’atele ai tagata na ripotia le a’afia i ‘auga o le fa’ama’i, lea na mafai lava ona o o atu i le to’a 30 le aofa’i o tagata na sulu atu i le falema’i e vaai le foma’i i le aso e tasi, soso’o ai loa ma le masina o Aokuso sa ripotia ai le o o atu i le to’a 20 i le aso e tasi tagata na ripotia le sulu atu i le falema’i mo togafitiga.
Ua fa’aalia le galulue fa’atasi o lala uma o falema’i itumalo i le atunu’u i le fa’amalosia o puipuiga ina ia tete’e atu ai i le fa’aauau lea o le pipisi o lenei fa’ama’i, atoa ai ma puipuiga i le fa’ama’i mata’utia o le ‘Ebola’.
