Mana’omia Senate se tali Initeria mataupu ASPA
Na faalauiloa e le alii Peresetene o le Senate ia Gaoteote Palaie Tofau i le vaiaso na te’a nei, o le a faaulu i luma o le maota se iugafono e fesiligia ai se tali a le Failautusi o le Ofisa o le Initeria, e uiga i le mataupu na teena ai e le kovana le pili na pasia e le Fono mo le paketi a le ASPA.
Saunoa Gaoteote, o le vaiaso nei lea ua faatulaga ai iloiloga a le Fono i le paketi a le malo mo le tausaga tupe fou 2013, ae o lea lava e le o maua se tali o le mataupu e pei ona taoto i le va o le Fono ma le Kovana Sili, le afioga i le matua ia Togiola Tulafono, le ‘veto override’, ina ua pasia atu e le Fono le pili e faatulaga ai le paketi a le ASPA mai ia Ianuari e oo mai ia Iulai o le tausaga nei, ae teena e le kovana.
I se tusi a le alii kovana na tuuina mai i taitai o le fono e faailoa atu ai lona teena o le pili sa latou pasia, o loo taua ai e Togiola e faapea, o le tulafono o loo i ai o loo taoto atu ai le malosi i le Komiti Faafoe a le ASPA mo le pasiaina lea o lana paketi.
“E le sao le talitonuga lea a le alii kovana e pei ona ia teena ai le pili sa tatou pasia,” o le saunoaga lea a Gaoteote i le vaiaso na te’a nei, “O le talitonuga a le maota lenei, o le paketi a le ASPA e i lalo o le faamalu a le Fono, soo se Ofisa ma Matagaluega a le malo, o le Fono e pasia atu ai a latou paketi.”
Ina ua teena e le kovana le pili na pasia e le Fono, sa latou toe pasia lo latou teena o le malosi na teena ai e le alii kovana le latou pili, ma tuuina atu loa i le ofisa o le kovana ma le talitonuga, e tatau ona tuuina atu e le kovana le mataupu lea i le Failautusi o le Initeria mo sana faaiuga, pe a tuana’i aso faatulagaina e tusa ai ma le tulafono.
Saunoa Gaoteote, ua tuana’i aso e pei ona faatulaga mai i le tulafono e tatau ai ona maua mai se tali o le mataupu lenei, peitai e lei lava se tali ua tuuina mai.
Sa ia taua i se isi ana saunoaga i le vaiaso na te’a nei e faapea, e lua ana tusi sa tuuina atu i le kovana e fesiligia ai sana faaiuga i le mataupu lenei, peitai e leai ma se tusi o ia tusi na maua ai se tali, ma ua ia manatu ai loa, ua tatai ona agai sao le maota i le Failautusi mo se fofo o lenei mataupu.
Ua i ai le faamoemoe o se taimi o le vaiaso nei o le a faaulu ai loa le iugafono a le Senate, e talosagaina ai le alii Failautusi ia Ken Salazar, mo le tuuina mai o sana tali e uiga i lenei mataupu.
E le na o Senatoa o loo atugalu i le mataupu lenei, e oo lava foi i Faipule o loo latou fesiligia foi taitai o le fono, poo fea o i ai se finagalo o le Fono e uiga i lenei mataupu.
Saunoa le afioga i le alii faipule ia Larry Sanitoa e faapea, o lea foi ua oo mai taimi o iloiloga a le fono mo le paketi a le malo, ae o loo taoto pea le fesili tele e le o mafai ona taliina, poo ai o loo i ai le malosi e pasia ai le paketi a le ASPA.
Ina ua tulai mai le mataupu lenei i le va o le ASPA ma le Fono, na lagolagoina ai e nisi o Senatoa le manatu, e sili ai pe a taoto atu le mataupu lenei i le Faamasinoga Maualuga, e aumai ai se tali poo ai tonu o loo i ai le malosi e pasia ai le paketi a le ASPA.
Na taua e sui o le komiti faafoe ma le pulega a le ASPA i se iloiloga i luma o le Senate, i le latou faaliliuina o le tulafono o loo i ai, o le komiti faafoe o loo i ai le malosi e pasia ai la latou paketi, peitai sa finau atu foi le Senate, i lalo o le tulafono o loo i ai, soo se paketi lava a matagaluega ma ofisa tumaoti a le malo, e pasia uma atu lava e le Fono.
