Fa’atonu se ali’i toe totogi $23,000 sa ia ave fa’agaoi
E $23,000 le tupe lea ua poloaina e le fa’amasinoga maualuga le ali’i talavou o Filoiali’i Mata’u na te toe totogi i le kamupani o le Tri Marine, ona o le fa’alavelave lea na ia ulufale fa’amalosi ai i totonu o le ofisa ae gaoi le sefe sa teu ai le tupe i totonu, e ui na taua e se sui o le kamupani i leoleo, e silia i le $40,000 le tupe sa i totonu o le tama’i sefe.
Na fa’ailoa e le afioga i le ali’i fa’amasino ia John L. Ward II i le taeao ananafi ia Mata’u ina ua lau lana fa’asalaga, e ta’i $400 i le masina e tatau ona ia totogi i le fa’amasinoga mo le tupe sa ia gaoia, ina ia fetaui lava le mae’a o lana nofovaavaaia e 5 tausaga ae mae’a loa fo’i ma le totogiina o le tupe.
Ina ua talia e le fa’amasinoga maualuga le tali ioe a Matau i le moliaga e pei ona ta’usala ai o ia i le masina na te’a nei, na solofua ai loa isi moliaga sa totoe ai i le pepa o tagi sa fa’aulu e le malo, e aofia ai le moliaga mamafa o le gaoi.
Na umi se taimi o fa’afofoga ali’i fa’amasino i le fa’atoesega a Mata’u e tusa ai o lana solitulafono sa fai, ma ia talosagaina ai se isi avanoa mo ia se’i toe fa’aleleia ai vaega o lona olaga ua fa’aletonu, talu mai le taimi na taofia ai o ia i totonu o le falepuipui.
Na fa’atoese Mata’u i le fa’amasinoga ma le malo a Amerika Samoa, ina ua ia soli tulafono a le malo, ma ia talosagaina ai se isi avanoa mo ia.
Sa ia fa’atoese fo’i i le kamupani o le Tri Marine na a’afia, ina ia fa’amagalo se gaioiga sa ia faia ua mafua ai ona aafia se vaega tele o le latou tamaoaiga, ma ia fa’ai’u ai loa lana fa’atoesega i lona aiga ma ona matua, ina ia fa’amagalo o ia e tusa ai o lona le usita’i faapea ai ma lona soli o le tulafono a le malo, lea ua mafua aio na ta’u valea le igoa o le aiga.
Na talosaga Matau i le fa’amasinoga mo se isi avanoa mo ia, se’i toe fo’i atu ai i tua i lona aiga e tausi nai ona matua, ma saili se galuega e toe totogi ai le tupe sa ia gaoia mai le kamupani na a’afia.
Na ia ta’utino i le fa’amasinoga e fa’apea, o le taimi mulimuli lenei e toe tula’i ai i luma o le fa’amasinoga i so o se solitulafono lava.
Na talosaga lona uso matua i luma o le fa’amasinoga mo se isi avanoa mo Matau, se’i fo’i atu ai i tua e fesoasoani i lo latou aiga aemaise le tausiga o nai o latou matua ua matutua.
Na taua e le uso matua e fa’apea, o le latou tina e aafia i le gasegase o le po le vaai (tauaso), ae o le latou tama e a’afia fo’i lona soifua maloloina i ni isi o gasegase, e mana’omia ai se tasi e nofo i le fale e tausi ma vaai lelei o latou matua, ona o le to’atele o i latou e tau fai faigaluega uma.
Na fesili le loia a le malo ia Tiffany Oldfield i le uso matua po o ai o lo o tausia o latou matua i le taimi nei, ae na tali le molimau, o lona tuafafine laititi sa gafa ma le tausiga o matua, ae talu ona faigaluega o ia i le lua vaiaso talu ai, ua leai se isi e nofo i le fale e fesoasoani i nai o latou matua, ae ua nonofo lava na o i laua.
Na tutu fa’atasi le loia a Matau ia Joel Shiver ma le loia a le malo e finau i le fa’amasinoga, ua lava le umi lea na taofia ai le ua molia i le toese e avea ma ana faasalaga i lenei mataupu, ae tatala loa o ia i tua e saili sana galuega e totogi ai lana sala, ma maua ai foi le avanoa e fesoasoani ai i lona aiga aemaise ai o ona matua.
Na pau le tulaga na faamamafa e le loia a le malo e tatau ai i le fa’amasinoga ona silasila toto’a i ai, o le gaioiga sa faia e Matau e ala i lona ulufale faamalosi i totonu o le ofisa o le kamupani ma gaoi le sefe tupe, na a’afia ai ni isi o tagata faigaluega a le kamupani, ona o le tupe lea sa fa’aagaga e totogi ai tagata faigaluega.
Ae na taua e Shiver e fa’apea, o le alii talavou lea ua sauni le faamasinoga e faasala, o se alii atamai sa sese lana faaiuga na fai, ma mafua ai loa ona saisaitia lona olaga i le falepuipui, ui o lea, ua ia aoaoina se lesona aoga mai totonu o le toese, ma ua avea o se lu’itau mo ia i le lumana’i.
O Matau sa galue o se leoleo po i le kamupani o le Tri Marine mo sina taimi ao lei tulai mai le faalavelave e pei ona faasala ai o ia e le faamasinoga, ae na avea lona ita i le pulega ina ua fa’ate’a o ia mai lana galuega e pei ona taua i se vaega o le ripoti a leoleo, ma itu na ia fa’atino ai le gaioiga e pei ona molia ai o ia i le tulafono.
O le tupe na gaoia e le ua molia sa ia faaaoga e faatau ai ana lavalava, seevae, meaai, atoa ai ma le totogi ai o se ta’avale ‘rental’ na la ti’eti’e ai ma lana uo teine, lea na ia toe ta’uina i leoleo mea sa ia vaaia o fai e Matau, ma mafua ai loa ona maua e leoleo le na ia osofaia le ofisa a le kamupani ae gaoi le sefe tupe.
Na talia e le afioga i le ali’i fa’amasino ia Ward fautuaga a loia mo se fa’asalaga nofovaavaaia, ma ia manatu ai loa e fa’amalumalu le tuuina atu o Matau i le falepuipui mo le 7 tausaga, ae o le a nofovaavaaia o ia mo le 5 tausaga i lalo o tuutuuga e ao ona ia usita’i i ai.
O ni isi o ia tuutuuga e aofia ai lona tuliina o masina e 14 i le toese i taimi, o le umi fo’i lea e o o mai i le taimi nei ua uma ona ia tuliina, ma ia aua ne’i ona toe solia se tulafono.
I fa’amaumauga a le fa’amasinoga, talu mai le aso ananafi, e tusa ma le 420 aso na taofia ai Matau i le falepuipui, tusa lea o le 14 masina, o le umi fo’i lea ua manatu le fa’amasinoga e fa’asala ai o ia, lona uiga, o le aso lava ananafi na tatala ai Matau i tua mai le toese i Tafuna ua magalo.
E 90 aso lea ua tuu atu e le faamasinoga ia Matau e saili ai sana galuega, ma amata ai loa ona ia totogi le salatupe ta’i $400 i le masina e pei ona poloaina ai o ia e le fa’amasinoga.
