FAGOGO: O KATI LE LEOLEO NANA
E toe fa’atalofa atu i le aufai tau i le faaiuga o lenei vaiaso, faamoemoe sa outou maua se vaiaso manuia ma le fiafia, ae alo mai loa o le toe fa’aauauina lenei o le tatou tala fa’asolo ia Kati le Leoleo nana o le lalolagi, lea na gata mai i le vaiaso na te’a nei i le taimi lea na faitau ai e Kati e tusi mai le kovana o le malo o Aferika, i lona fia maua lea o le tagata na ia fasiotia le ali’i leaga o Tomasi ae sei ofo atu i ai se meaalofa
E le i toe popole le mafaufau o le ali’i Leoleo nana i le fa’alavelave so o atu o le ave taxi i lona olaga, aua o lea ua ia iloa, o le atali’i moni lava lea a se tasi o ana uo mamae i taimi a o la aooga fa’aleoleo nana i Sepania, pau le itu lea ua popole i ai lona mafaufau, o le talosaga a lana uo kovana e faailoa atu le tagata na ia fasiotia le tagata faipisinisi Enelagi o Tomasi lea sa lala mua i faiga faatupu fa’alavelave, ina nei avea lea talosaga o se maunu e mailei atu ai o ia ma maua ai loa ma le avanoa e fasiotia ai o ia i totonu o Aferika. O le mataupu na fa’ai’u ai le fonotaga sa faia i Aferika, o le tofia lea o le peresetene fou o le vaega o Leoleo nana o le lalolagi, ma ua filifilia ai le ali’i o Kati mai Italia e avea ma Peresetene o le Asosi, o se tofiga fa’atoa pale ai lava lea o se tagata mai le atu Europa, aua o le tagata lea sa ia tauaveina mai le tofi mo le 10 tausaga sosoo, o le tagata mai Amerika i matu, o se tasi o Leoleo nana sa tele in a fa’amoemoe i ai le vaega su’esu’e a Amerika i matu atoa ai ma isi atumotu o le Pasefika.
Na ona mae’a lava o le fonotaga i le aso lea, fa’asasa’o loa ma Kati ma lana paga i le Pa Pia mo sina ipu uaina e fa’avevela ai le tino ua alu le aso o saofafa’i i le fono, e lei umi ona saofafa’i i le la laulau ae faateia loa le tama i le po po atu e le tagata o lona tauau ma faapea atu ia te ia, “malo mo le tofiga fou, ua talafeagai lou tula’i mai e tauave le tofiga taua lena”, na tepa le tama i luga ma ia iloa ai le ali’i ave taxi o lo o tu mai i ona tafatafa ma lona toniga Leoleo nana a Aferika, pau le eseesega ma lana toniga, e foliga mai o lea fa’atoa la’asia e le ali’i ave taxi sitepu muamua o le galuega fa’aleoleo nana i totonu o le malo o Aferika. “Fa’amalo fo’i le tapua’i ia te oe le uso, o le itu taua ua ta masani, ae sili ai o lea ua ou iloa o lou tama sa fai ma a’u uo mamae i le taimi o le ma tausaga i totonu o le aoga leoleo nana i Sepania ...” o le talanoa atu lea a Kati i le ali’i ave taxi, ma ia valaaulia loa o ia latou te to’atolu i luga o le laulau mo sina tafaoga puupuu. Na fa’ateia Kati e le i leva ona latou saofafa’i i luga o le laulau ma e ave taxi, ae savavali atu loa ma ni ali’i fitafita a le malo o Aferika se toalua ma tu tu atu i luma o le ali’i ave taxi ma ifo atu i ai, ona fa’atonu loa lea e le ali’i ave taxi ali’i fitafita ia e to’alua, e tapena le potu pito sili ona matagofie i le fale talimalo a le kovana o le malo, e mapu atu i ai le Peresetene fou o le Asosi o Leoleo nana i le lalolagi, le susuga ia Kati ma lana paga, sei mapu atu i ai ae maua ai ma le avanoa e fai atu i ai fa’aaloaloga a le kovana ma le malo.
