Loka se alii na taumafai e fasi lona tama ma’i i se pate pesipolo


[ata: foa'i]

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

I le aso 10 o Oketopa, na fa’afeso’ota’i ai e se alii ia le ofisa a leoleo i Fagatogo, e uiga i lona so matua, o lo’o save’uina le filemu i totonu o le aiga, ma taumafai e fasioti le latou tama.

E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, ina ua agai atu leoleo i le nofoaga na tupu ai le faalavelave, sa fa’ailoa atu e le uso laititi i leoleo, ia le fa’amanu’alia o Tasesa Kuresa (le na molia), i le la fusuaga, ma ua toe fo’i i lona fale lea e tuaoi ma le fale tele a le aiga.  Sa ta’ua foi le fiu o le aiga, e vala’au ia le na molia, ae le tali mai.

O lea na agai atu ai loa leoleo i le fale o le na molia, ma sa fiu foi e tauvala’au ae le tali mai o ia.  O lea na tatala fa’amalosia ai e leoleo ia le faitotoa o le fale, ma maua atu ia le na molia, ua matapogia.  Ona o le tuga o ona manu’a, sa fa’afeso’ota’ia ai loa le vaega a le EMS, e faatalitali i le ofisa a leoleo, o le a momoli atu ai ia le na molia.

Ina ua su’esu’eina e le EMS ia manu’a a Tasesa (le na molia), sa fa’amaonia ai le manu’a i luga o lona ulu, ma ona lima faapea lona papatua.  Ma o lea, na aveina atu ai loa o ia, i le falemai tele i Faga’alu mo ni togafitiga.

Ae sa nonofo leoleo, i le fale na tupu ai le faalavelave, mo le fa’atalanoaina o tagata o le aiga ma molimau, e faamautu le mafua’aga o lenei faalavelave.

E tusa ai ma fa’amaumauga a le malo, sa faamatalaina e se tasi o le aiga na ia molimauina le fa’alavelave na tupu, na ia taunu’u atu i le fale, o misa ni tagata i tua o le fale.  Ina ua savali atu iai, sa ia vaaia ia le na molia, o ta lona uso laititi, i le ulu, i se moli umi, a’o ia (le na molia) ‘e’e ma palauvale agai i lona tama, ma fa’aleoina lona mana’o e tigaina ia lona tama ma lona uso laititi.

Ma sa ta’ua foi e le molimau, ia le ‘a’apa o le na molia, i le pate pesipolo ma amata ona sasa ai lona uso laititi, i le tua.  Sa mafai ona se’i ‘ese e lona uso laititi ia le pate ma ta ai le na molia.

Na fa’atalanoa foi e leoleo ia le tama matua, ma e tusa ai ma lana faamatalaga, na iai o ia i totonu o le fale, ina ua valaau atu ia le na molia, mai fafo o le fale.  Sa le gata i le vala’au leotele, ae sa palauvale ma fai atu, e leai se aia a le tama, i totonu o le aiga, ona o ia (tama), e sau mai Upolu.

Sa faapea foi ona fa’aleoina e le na molia, ia lona fasiotia o le tama, ma sa avea ma tulaga na faapopoleina ai le tama, ona o ia, o lo’o gasegase ma ua tausi i luga o lona moega.  Ma sa fa’ailoa atu e le tama, i leoleo, na mafua ona oso lona atalii laititi, ona o le puipuiga o ia (tama).

Sa ta’ua foi e le tama matua, e le o se taimi muamua lea ua faia ai nei ituaiga gaioiga, e le na molia, o le lafoina o faamatalaga taufa’afefe ma le save’uina o le filemu, i totonu o le aiga.

Na aveina e leoleo ia le uso laititi, i le ofisa a leoleo, mo le faia o sana faamatalaga, e tusa ai ma le faalavelave.

Ma sa ia faamatalaina i leoleo, e faapea, o ia sa faia sana malologa i totonu o le fale, ae na fa’ate’ia o ia i luga, ona o le tauvala’au atu a le na molia, ua ia fia fasiotia le la tama.  O lea na tu mai ai i luga le uso laititi, e pei ona ia faamatala i leoleo, e puipui ia lo la tama.

Sa ta’ua e le uso laititi, ia le taumafai o le na molia, e ulufale atu i totonu o le fale ma le pate pesipolo.  Ma o le na molia, sa muamua ona sasau lana ta.  Ae sa mafai ona ia (uso laititi) se’i ese ia le pate mai i le na molia, ma ta ai o ia.

Na fa’amaonia e le uso laititi, ia le manu’a o lona uso matua, ona o ia, ae sa taofi ia le uso laititi, na mafua ona ia faia lea tulaga, ona o lona fefe ina ne’i o’o se manu’a, i lo la tama, mai i le na molia.

Sa fa’amautuina foi i su’esu’ega a leoleo, ia le taumafai o le na molia, e ulufale atu i totonu o le fale, mai i le faitoto’a pito i tua, ae sa le faamanuiaina ana taumafaiga.  O le mafua’aga lea na ta’amilo mai ai i le pito i luma, ma le pate pesipolo, ae fetaui ai ma lona uso laititi, lea na la fufusu.

O le vaveao o Oketopa 11, 2026, sa toe fa’afeso’ota’i ai e leoleo ia le falemai, e tusa ai ma le tulaga o togafitiga mo le na molia, ae na fa’ailoa iai e le falemai, na tu’ua e le na molia ia le falemai, i le po lava lea, ona sa musu e fai ni togafitiga i ona manu’a.

O lea na toe agai atu ai leoleo i Pago Pago, mo le tau sailiga o Tasesa (le na molia).  Sa maua atu o ia e leoleo, i lona fale ma sa aveina loa o ia e leoleo, i le ofisa a leoleo mo le fa’atalanoaina.

Sa ese se fa’amatalaga a le na molia, na faia i leoleo, mai i faamatalaga a lona uso laititi ma lona aiga.  Sa ta’ua e le na molia, na amata ia le faalavelave ona sa ia (le na molia) fa’alogo mai o palauvale leotele lona tama, o le mafua’aga lea na tali mai ai ma palauvale mai i lona tama.

Sa ta’ua foi e le na molia, na alu atu lona uso laititi, i lona potu ma fasi ai o ia iina.

O moliaga na faia faasaga ia Tasesa Kuresa, na aofia ai:

Faitauga 1:  Fa’atupu Vevesi i nofoaga tuma’oti (sauaga i totonu o le aiga) – O se vaega ‘I’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe, e le silia ma le $300; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 2:  Fa’ao’olima i lona tulaga e lua (sauaga i totonu o le aiga) – O se vaega ‘O’ i solitulafono mamafa, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le lima tausaga, po o se sala tupe e le silia ma le $5,000; po o faasalaga uma e lua.

Sa lokaina ia le na molia, e aunoa ma se tinoitupe faatulagaina, e toe tatala ai i tua, a’o faagasolo lona faamasinoga.