Maua le gaoi a se alii na tau saili e leoleo i le sauaina o lona to’alua ma’itaga


[ata: SN]

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

I le aso 7 o Aukuso, 2026, na vala’au atu ai se tuaoi loto alofa, i le Ofisa a Leoleo, i Tafuna, e ripotia ia se misa a se ulugalii, lea na i’u ina sauaina ai e le tamaloa, ia lona to’alua, a’o la e ma’itaga le fafine.

O se taimi mulimuli ane, na maua ai le gaoi a le tamaloa lava lea, i le Kolisi a le ASCC.

[Ua le lomia suafa o i latou na a’afia ma molia, i lenei fa’alavelave, aua le puipuiga o fanau iti, sa a’afia.]

E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, na o’o atu se ripoti, i le ofisa a leoleo, i le 10:45 i le taeao, e tusa ai ma se misa a se ulugalii, i Mapusaga.  Ma na fa’ailoa atu e le tagata na valaau i leoleo, ia le sauaina e le na molia, o lona to’alua, ae e le’i ona tu’ua le latou fale, i se taavale.

Na agai atu leoleo, i le nofoaga na tupu ai le faalavelave ma tau atu i se tina matua, o savali mai i fafo, ma le fale agai mai i le taavale leoleo.  Ma na maitauina e leoleo ia foliga fefe ma le loto mafatia, o le tina matua.

Ina ua fa’atalanoaina e leoleo, ia le tina matua, sa ta’ua e le tina matua ia le alu atu o le na molia, i le potu moe sa iai lona toalua (le tina na a’afia) ma le la pepe a tasi le tausaga.  O le tina na a’afia, ua iva masina, o lona ma’itaga.

Ina ua tatala mai e le tina na a’afia, ia le faitoto’a o le potu moe, sa faapea ona po e le na molia, ia ona foliga ma pa’u atu ai agai i tua, ia le tina ma’itaga.

Sa ta’ua foi e le tina matua, ia lona taumafai e oso atu e fa’afilemu le mataupu, peitai, nao so mai le na molia, ia te ia (tina matua) ma taumafai e po foi ma ia, ae e le’i pa’i atu le lima o le na molia, na’o na fa’afua lava o lana po.

Na fa’ailoa atu foi e le tina matua, i leoleo, e faapea, o le tina ma’itaga, e gugu ma e na te fa’aaogaina ona lima e talanoa ai.

O lo’o ta’ua i faamaumauga a le faamasinoga, ia le savali mai i fafo o le tina ma’itaga (le na a’afia), ma talanoa ma leoleo, ma sa maitauina foi e leoleo, ia foliga fefe ma le loto mafatia, o le tina ma’itaga.  Ma sa foliga mai, na tagi.

Na fesiligia e leoleo, ia le tina ma’itaga, pe mana’omia ia le vaega a le EMS e siaki o ia, peitai, sa tali le tina ma’itaga, e leai.  Na fesoasoani ia le uso a le tina ma’itaga, i le talanoaga a leoleo ma le tina ma’itaga.

Sa faamatala e le tina ma’itaga (e ala i le fesoasoani a lona uso), ia le sauaina o ia, e le na molia, i totonu o le la potu moe, a’o iai le la pepe e tasi le tausaga.  E fa’afa ona po o ia (tina ma’itaga), i lona alafau, ma pa’u atu ai agai i tua, ma tau lona tua i le fa’amalama.

Ma sa ta’ua foi e le tina na a’afia, e faapea, e le o se taimi muamua lea, ua sauaina ai o ia, e le na molia.

Na fautuaina e leoleo, ia le tina ma’itaga, e alu i le falemai, e fai sana siaki, ona o lona maitaga.

FA’ALAVELAVE I LE ASCC

O lea lava taeao, na maua ai e leoleo ia sa i Mapusaga, ia se ripoti, e tusa ai ma ni alii o lo’o solivale fanua o le Kolisi a le ASCC, ma e foliga mai, o lo’o taumafai e ave ni meatotino a le kolisi.

E tusa ai ma ripoti, sa agai atu leoleo i le ASCC mo le faia o a latou su’esu’ega, ma maua atu ai le tamaloa lava lea e tasi, sa tu’ua’ia, i le faalavelave i le taeao lava lena, i Mapusaga.

Sa aveina o ia e leoleo, i le ofisa a leoleo ma fautuaina ai o ia, e tusa ai ma ona aia tatau fa’aletulafono.

Ona sa fa’aaoga e lenei alii ia gagana faatino (sign language), sa a’ami ai e leoleo, ia se tagata o lona aiga, e fesoasoani i le faaliliuina o ana faamatalaga, mo leoleo.

Ina ua mae’a ona fautuaina ia le na molia, i ona aia tatau fa’aletulafono, sa ia fa’ailoa mai i leoleo, e le faia sana faamatalaga e tusa ai ma le faalavelave na tupu.

O lo’o iai se faamoemoega i le malo, e faila ni moliaga, e faasaga i le na molia, e tusa ai ma le faalavelave na tupu i le ASCC, ae sa na’o le faalavelave na tupu i lona aiga, i Mapusaga, na faila ai ona moliaga.

O nei moliaga, na aofia ai:

Faitauga 1:  Faatupu Vevesi i nofoaga tuma’oti (sauaga i totonu o le aiga) – O se vaega ‘I’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe, e le silia ma le $300; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 2:  Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu (sauaga i totonu o le aiga) – O se vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tasi tausaga, po o se sala tupe, e le silia ma le $1,000; po o faasalaga uma e lua.

Sa lokaina ia le na molia, e aunoa ma se tinoitupe faatulagaina, e mafai ona tatalaina ai i tua, a’o faagasolo lona faamasinoga.