POU TIUTE A LEOLEO


[ata: SN]

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

FASI E SE TAMALOA IA SONA TOALUA, I LUMA O LE LA FANAU

O le aso 6 o Aukuso, 2026, sa o’o atu ai se valaau, i le Ofisa a Leoleo i Tafuna, mai i se tina loto mafatia, e tusa ai ma le fa’amata’uina o ia e lona to’alua, faapea le sauaina o ia, i luma o le la fanau.

E taunu’u leoleo, i le nofoaga sa tupu ai le faalavelave, ua sola ia le na molia.

[Ua le lomia suafa o e na a’afia ma molia, i lenei mataupu, aua le puipuiga o fanau na a’afia.]

E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, sa faamatalaina e le tina na a’afia, i leoleo, na sola lona to’alua (le na molia), agai i tua o le fale ma lafi ai.  Sa taumafai leoleo, e saili le na molia, peitai, e le’i maua.

Na te’ena e le tina na a’afia, ia le mana’o a leoleo, ina ia vala’au le vaega a le EMS.  Ae sa ia faamatalaina e faapea, a’o faia sana malologa, na fafagu o ia e le na molia ona sa mana’o i se sikaleti.

E ui ina sa tu’u iai e le tina na a’afia, ia le sikaleti i lona to’alua (le na molia), peitai, sa fa’aalia lona ita ma ‘e’e i le tina na a’afia, ma lafo iai ni upu mamafa ma le mataga.  Ma sa fa’ateleina le mataupu, ina ua amata ona a’afia atu ai ma le fanau, i le sauniga a le na molia.

Na fesiligia e le tina na a’afia, ia lona to’alua (le ua ta’usalaina), i le a’afia fua o le la fanau, i le la misa.  Peitai, na fa’aauau ona faamata’u o ia (tina), e le na molia, i se aga’ese, pe a le filemu.  Ae ina ua fa’aauau ona finau mai le tina, sa faapea ona ta e le na molia, ia le tua o le tina, i le lau o le aga’ese.

E le gata i lea, sa faamatala e le tina na a’afia, ia le togi o ia, e le na molia, i se fagu kesi ma se ulo vai vevela.  Na sola ese le tina mai i le fale, a’o tuliloaina o ia e le na molia, ma fa’alala e le na molia, ia le fa’ao’oina o ni manu’a tuga, i le tina na a’afia.

Sa sulufa’i le tina, i le fale o se tuaoi ma vala’au ai loa leoleo mo se fesoasoani.

Sa fa’aali e le tina, i leoleo, ia lona papatua, lea na tau ai le lau o le sapelu.

Na faia foi se faamatalaga a se molimau, e uiga i le faalavelave na tupu.  Sa ta’ua e le molimau, ia lona te’i ifo i luga, mai sana malologa, i le ‘e’e ma le tagi a se fafine, o lo’o ‘ai’oi mo se fesoasoani.

Ma sa ta’ua foi e le molimau, ia lona lagonaina o fa’amatalaga taufa’amata’u a le na molia, sa faia i le fafine, a’o palauvale ma lafo ni faamatalaga mamafa, i le tina ma le fanau.  Ma na i’u ina sulufa’i atu le tina, i le latou (molimau) fale, a’o fa’aauau ona ‘e’e ma lafo atu ni faamatalaga taufaamata’u, e le na molia, i le tina.

Sa ta’ua foi e le molimau, i leoleo, e faapea, e le o se taimi muamua lea ua tupu ai se tulaga faapea i le va o lenei ulugalii ma a’afia ai ma le fanau.

Na moliaina le tamaloa, i moliaga, na aofia ai:

Faitauga 1:  Faatupu Vevesi i nofoaga tuma’oti (sauaga i totonu o le aiga) – O se vaega ‘I’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe, e le silia ma le $300; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 2:  Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu (sauaga i totonu o le aiga) – O se vaega ‘A’ i solituafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tasi tausaga, po o se sala tupe, e le silia ma le $1,000; po o faasalaga uma e lua.

Na lokaina i le na molia, e aunoa ma se tinoitupe faatulagaina, e mafai ona toe tatalaina ai, a’o faagasolo lona faamasinoga.

VALAAU E SE TAMAITITI 14 TAUSAGA IA LEOLEO INA UA FA’AMATA’U E SE ALII LONA TINA

I le aso 8 o Aukuso, 2026, na o’o atu ai se vala’au mo se fesoasoani, i le Ofisa a Leoleo, mai i se alii talavou e 14 tausaga, ma sa ripotia ai e le tamaititi, ia le uo tama a lona tina, o lo’o faatupu vevesi i totonu o le latou aiga, i Aua.

[Ua le lomia igoa o i latou na a’afia faapea le na molia, aua l e puipuiga o le alii talavou na a’afia.]

E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, ina ua taunu’u leoleo, i le fale o le aiga na tupu ai le faalavelave, i le po o Aukuso 8, 2026, sa o latou talanoa ma le alii talavou lea na vala’au i le 911.

Ma na faamatala e le alii talavou, ia le faia foi e le ua molia, ia nei uiga le talafeagai, i lona (alii talavou) tina, i taimi tuanai.

Sa faamatala e le alii talavou, i leoleo, ia le ‘e’e ma le palauvale, o le na molia, i lona tina.

Na talanoa foi leoleo ma se tasi o le aiga, na iai i le fale.  Ma e tusa ai ma le faamatalaga a lea molimau, sa amata mai le mataupu, i le taeao ina ua maleifua mai le na molia, ma fai se la tauga’upu ma le tina na a’afia.

I le tauga’upu, sa faaleoina ai e le na molia, ia lona fasiotia o le tina na a’afia.  Ma sa faapea foi ona, po e le na molia, ia le tina na a’afia, i se vaega o ona foliga, e latalata i lona taliga.  Ona alu ‘ese lea o le na molia, mai i le fale, ma toe fo’i atu, i se taimi o le aoauli, ma alu i le moe.

Ae o le afiafi, na toe fa’aauau ai le misa a le ulugalii.  Ma sa faamatalaina e le molimau, ia lo la lagona atu, ma le alii talavou, o le tauga’upu a le na molia ma le tina na a’afia, i ttoonu o le fale.  Ma sa iai se taimi, na sau ai i fafo ia le tina ma fa’ailoa atu ia la’ua ma le alii talavou, o lo’o tau saili, e le na molia, ia se mea e fasi ai o ia (tina).

Sa ta’ua foi e le molimau, ia le toe pa’i o lima, a le na molia, i le tina na a’afia, ma le fa’aauau ona palauvale ma ‘e’e, mai i totonu o le fale, a’o talanoa ia le tina ma le fanau.

I le faamatalaga a le tina na a’afia, i leoleo, sa amata le la misa, Iona o le na molia, ma e na te le malamalama, i le mafua’aga o le la misa, ae sa fa’aauau lava, se’ia o’o ina faamata’u o ia, e le na molia, i le oti.

Ae sa tete’e le tina, i le ripoti, e faapea na o’o atu le lima o le na molia, ia te ia.

Sa faamatala e le tina na a’afia, i leoleo, na tiga lona loto, i lena taeao ae sa ia faamagalo i le na molia.  Peitai, na toe tupu mai seisi faalavelave i le aoauli, ma ia faatonuina ai loa lana fanau, e valaau ia leoleo.

Ae na fa’ailoa atu e le fanau, i leoleo, ia lo latou fefefe i le na molia, ma e le saogalemu i latou, ona o le fa’amata’u so’o, e le na molia, o le latou tina.

Ma na faaleoina foi e le fanau, ia lo latou lagona le mautonu, i le puipui so’o e le latou tina, o le na molia.

Sa aveina e leoleo ia le na molia, i le ofisa a leoleo i Fagatogo.

Ma na molia o ia i le:

Faitauga 1:  Faatupu Vevesi i nofoaga tuma’oti (sauaga i totonu o le aiga) – O se vaega ‘I’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe, e le silia ma le $300; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 2:  Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu (sauaga i totonu o le aiga) – O O se vaega ‘I’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe, e le silia ma le $300; po o faasalaga uma e lua.

Sa lokaina ia le na molia, e aunoa ma se tinoitupe faatulagaina, e toe tatalaina ai i tua, a’o faagasolo lona faamasinoga.