TALA O LE LOTOIFALE
Pago Pago - AMERIKA SAMOA
LAPATA’IGA A LE DHS MO TAGATA FAIMALAGA MAI, I TULAGA O MARIUANA MA ISI VAEGA O FUALAAU FAASAINA
I se lapata’iga taua mai i le malo o Amerika Samoa, mo tagata faimalaga mai i totonu o le teritori, ua faapea ona fa’amanino ma fa’amamafa ai, tulaga o le tulafono, i so’o se oloa e gaosia i vaega o fualaau faasaina, o le mariuana.
Ua ta’ua i le fa’aaliga lautele mai i le Matagaluega mo le Puipuiga Fa’aLotoifale (AS-DHS), ua ta’ua ai le matua fa’asaina, ona fa’aulufale mai, o so’o se oloa e gaosia i le maliuana, e aofia ai ma THC Vape, o taumafa e gaosia i maliuana, po o nisi lava ituaiga vaega o fualaau faasaina, i totonu o Amerika Samoa.
O lenei tulafono, e aofia ai ma oloa o lo’o gaosia po o iai totonu ia maliuana, o lo’o fa’atagaina i setete o Amerika.
E taua tele le malamalama, o tulafono o lo’o ta’ialaina ai le fa’aaogaina o mariuana ma isi vaega o fualaau faasaina, e ‘ese’ese i lea setete ma lea atunu’u. O lea, e ao ona nofo manino ai ia tagata faimalaga mai i totonu o le teritori, e tusa lava po o lo’o fa’atagaina i le tulafono, nei oloa, i o latou atunu’u, e le o fa’atagaina i le tulafono, i totonu o Amerika Samoa.
Ma ua fautuaina ai so’o se tasi, o le a ulufale mai i totonu o le teritori, ina ia su’esu’e ma nofo malamalama lelei, faapea le usita’ia, o tulafono lotoifale, ae e le’i faimalaga mai.
E tusa ai ma Tulafono Toe Teuteuina a Amerika Samoa (A.S.C.A § 13.1022), o le umia o vaeg;a o fualaau faasaina, o vaega ia o solitulafono mama, ma e ‘oga’oga ona faasalaga.
O le uluali moliaga, e mafai ona nofosala ai se tagata, i le falepuipui, e i le va o le lima ma le 10 tausaga, ma se sala tupe e o’o atu i le $20,000.
A toe molia faalua, e ono o’o atu i le 20 tausaga, e nofosala ai i le falepuipui, ma se sala tupe, e mafai ona o’o atu i le $30,000.
A fa’atolu ona molia, e mafai ona o’o atu i le 30 tausaga, i le falepuipui ma se sala tupe, e mafai ona o’o atu i le $40,000.
E o’o foi i nisi o vaega o fualaau faasaina, afai ae maua i se tagata o taumafai e ulufale mai i totonu o le teritori, e le gata i le ave’esea o ana meatotino, ae o le a otomeki ona ave faapagotaina ma a’afia i ni moliaga mamafa.
LAPATA’IA LE NOFO TAPENAPENA O AMERIKA SAMOA MO NI AFA ONA O A’AFIAGA O TALA O LE TAU I LENEI VAITAU O LE EL NINO
I se fa’aaliga mai i le vaega a le NOAA, lea o lo’o mata’ituina tulaga i ogasami ma le vateatea, ua fa’aalia mai ai nisi o vaega e ao ona nofo malamalama ma sauniuni ai tagata o le atunu’u, i fesuisuiaga o tala o le tau, i lenei vaitau o fa’alavelave fa’afuase’i fa’alenatura.
O le vaitau o afa, i totonu o Amerika Samoa, e amata atu ia Novema 1, 2026 se’ia o’o atu ia Aperila 30, 2027.
Peitai, i se lapata’iga mai i e o iai le atamai faapitoa, e ono iai se a’afiaga o tulaga o le tau masani, i le malosi o le El Niño, ma o le a mafai ona fa’ateleina ai se avanoa e gaosia ai ni afa, ma fa’aopoopo ai numera o afa. O le El Niño, e na te siitia tulaga mafanafana o le sami ma gaosia tulaga lelei o matagi, lea e gaosia ai se siosiomaga mo afa.
Ma o le a iai se avanoa, e ono tutupu mai ni afa, i fafo mai o vaitau fa’atulagaina mo afa. Lea ua pei ona iai le afa o Wita, lea sa agai atu i le atu Kuki, i le fa’ai’uga o le vaiaso na se’i mavae atu nei. Ma ona o le le mautonu o ta’amiloga o matagi ma tulaga o le sami, i nei vaitaimi, o lea ua fautuaina ai tagata uma, ina ia nofo tapenapena, ae aua le faatalitali i taimi e o’o mai ai se afa.
Ia mua’i iloilo ia nofoaga o lo’o fa’amautu ai, po o se nofoaga e ono a’afia i lologa vai, po o tafatafa o mauga, e ono se’e mai i lalo. Taga’i i la’au tetele po o latalata mai i le fale. Ma tapena se auala e mafai ona sulufa’i ‘ese atu ai, ma se nofoaga e ono sulufa’i iai, pe afai e mana’omia.
Saili ma fa’amautu nofoaga e mafai ona sulufa’i iai, ma se fuafuaga mautu pe afai e tupu mai se fa’alavelave, ae le o fa’atasitasi le aiga. Ia talanoaina ia gaioiga e tatau ona faia, ae e le’i o’o mai se afa, o le taimi e taunu’u mai ai le afa ma pe a te’a atu le afa. Faamautu auala e mafai ona feso’ota’i ai le aiga – e pei o le feiloai i le fale o se tuaoi po o le fa’aaogaina o ‘walkie-talkies’ – pe afai ae pe pe telefoni ma initeneti.
Ia fa’aauau pea ona Iloilo nei fuafuaga ma tagata uma o le aiga, ina ia mautinoa e le tagata lana matafaioi ma malamalama i la’asaga e faatino pe a tupu se faalavelave.
Ia taga’i lelei i maota ma laoa, po o iai ni vaega o le fale e manaomia ona toe fa’aleleia, e pei o taualuga o le fale, o faamalama, faitoto’a ma lagolago tumau, ia a’aleleia loa nei tulaga, ae e le’i tula’i mai se faalavelave.
Fa’amama ia pa la’au, e ono avea ma a’afiaga i taimi o se afa. Ia fa’amaumau i lalo ia meafale i fafo o le fale ma teuteuga mo pa la’au ma ni isi lava tulaga i fafo o le fale, e faigofie ona ave e matagi, po o le aumai foi i totonu, o le fale.
Tapena ia sapalai mo taimi o faalavelave faafuse’i, mo aso e 14. O nei tapenapenaga, e tatau ona aofia ai ia kalone vai mo tagata uma o le aiga. Ia tofu lava le tagata ma sana kalone vai. O oloa mo le tausia o le soifua maloloina, a le tagata lava ia. Ia iai foi ni moli uila ma ma’a, o se ‘First Aid Kit’, o se leitio e mafai ona fa’aaogaina ai ma’a moli uila.

