TALA MAI SAMOA
Apia - SAMOA
IUNI LAKAPI FOU A SAMOA
O le afiafi o le aso Faraile o le vaiaso ua tuanai, sa tatalaina aloaia ai, i se fa’atasiga na faia i le Sheraton Hotel, ia le Iuni Lakapi Fou a le malo o Samoa (SRFU), lea ua toe fa’aaoga ai le faailo a le Iuni Lakapi tuai a Samoa, ma taumafai e sui tulaga i taitai sa fa’afoeina ia lakapi a Samoa, a’o feagai ai ma feutagaiga ma le faalapotopotoga Lakapi o le Lalolagi, ina ua fa’alauiloa e le Faigamalo a Samoa, i le aso Lulu o le vaiaso ua mavae, ia lo latou le toe aloaia, pe lagolagoina ia le faalapotopotoga a le Lakapi Samoa.
O le Iuni Lakapi fou (SRFU), ua iai nei i lalo o le taitaiga a le susuga ia Matafeo George Latu, o se tasi o tama tuai a le Manu Samoa, ma e 16 kalapu o lo’o lagolagoina le iuni fou, lea sa auai o latou Peresetene, i le polokalama i le po o le aso Faraile.
O le SRFU, na resitalaina ia Iuni 29, 2026, ma e pei ona sa fa’amalamalamaina e Matafeo, ua fausia le Iuni fou ona o le tulaga ua iai le liki, ua avea ma a’afiaga o le lumanai o lakapi i Samoa, o le leai o ni fuafuaga fou a le Komiti Faafoe ma le pulega, o le le fa’atuatuaina e iuni lakapi o itumalo ma isi faafitauli.
Na tomanatu le taitaifono fou i tulaga na iai le ‘au a le Manu Samoa i vaitaimi ua tuanai, i aso na masani ona ta’a’alo ai le Manu i ta’amilosaga ma ‘au malolosi, e pei o Ausetalia, Uelese, Falani ma Niu Sila.
Peitai, sa saunoa Matafeo, ua mou atu na vaitaimi. Ma e iai se fa’aletonu tele o iai, i lakapi Samoa.
Sa ia fa’apea mai foi, e le tau nanaina le tulaga o iai ta’aloga a ‘au ta’ito’a 15, le ‘au ta’ito’afitu ma le U20, a Samoa, i le taimi nei.
O le taimi nei, ua tu 20 ia le Manu Samoa, i fa’atulagaga o ‘au lakapi a le lalolagi, i tua atu o Tonga, Chile ma Spain. O Chile ma Spain, e pei ona saunoa Matafeo, o le latou ta’aloga o Soka, ae lea e maualuga atu lo latou tulaga, i lo Samoa.
Sa ta’ua foi e Matafeo e faapea, ua tolu tia (tiers) o ta’amilosaga Lakapi o le Lalolagi, ae e le o au ia Samoa i se tia (tier) e tasi.
E ui ina agava’a Samoa e tauva i le Ipu o le Lalolagi 2027, ae ua laki ona o ‘ai, ina ua se’i ma Belgium. Ua au ai nei Samoa i le Tri-Nation Championship, e ta’a’alo ma Spain ma Hong Kong, mo leisi lima tausaga. Ae ua le toe ta’a’alo ma Falani po o Fiti, lea ua au i luga i le tia (tier) muamua, ma o ‘au na o lo’o maua le ta’i miliona, e pei ona sa fa’ailoa mai e Matafeo.
Na saunoa foi Matafeo, o le tasi o fa’afitauli tele ua mafua ai ona tulaga faaletonu lakapi i totonu o Samoa, ona ua auai tagata faapolokiki, i totonu o le komiti faafoe. Aua i se talitonuga a le taitaifono fou, e le o faatasi ia Fa’agatama po o Ta’aloga ma faiga faapolokiki, aua ua iai nisi ua fa’aaogaina ia ta’aloga e fa’alautele ai o latou malosiaga faapolokiki.
Saunoa Matafeo, o le malae ta’alo a tagata polokiki, o Tiafau, o lakapi, o lo’o i le Apia Park, ma e pei ona fai mai le ‘Rock’, Tumau i lou ala.
Na talanoa foi Matafeo e tusa ai ma atugaluga ua faaleoina, e iuni lakapi a itumalo, lea ua tu’utia’i, e aunoa ma ni alagamanuia, ona ua le toe lagolagoina e le komiti faafoe o le iuni lakapi.
Ae peitai, e tu’ua’ia lava a le Komiti Faafoe ma le Pulega, ia tama ta’a’alo, o faiaoga ma le Malo, ona o le leai o se tupe. Na saunoa Matafeo, e leai se taimi, ua ia fa’alogo ai o faapea mai le Komiti Faafoe ma le Pulega, o latou ua sasi, ua mafua ai ona faapea ia lakapi a Samoa.
O lea ua o’o atu ai peresetene o sub-unions, i le Palemia, mo se fesoasoani, lea ua mafua ai ona ‘a’apa atu le malo ma ave’ese ia le ‘au fai polokiki mai i le iuni, o se tulaga ua talitonu Matafeo, o le aia lea a le malo, aua o la Malo lea sa faatupeina ia lakapi, mo se taimi umi.
Sa ta’ua e Matafeo e faapea, ina ua tula’i mai le Malo ma faia suiga, ua lagona e itumalo ia le lagona o o latou leo, ua loa ona le toe amanaiaina.
Ua talitonu Matafeo, ua o’o mai le taimi mo se suiga, e mafai ai ona tasi le iuni e faamalumalu i kalapu a itumalo ma i le lagolago o le Poloketi Atina’e Faaitumalo, o le a mafai ona tu’ufa’atasia ai ta’aloga mo le atina’eina o lenei fa’agatama.
Na fa’aleo foi e Matafeo, ia le taua o le fai pa’aga o le Malo ma le iuni lakapi, ona ua loa ona faatupeina e le Malo ia lakapi Samoa, ma ua mana’omia ia le $150 miliona lea e pei ona ofoina mai e Ausetalia mo Tonga, Fiti ma Samoa.
O le susuga i le Fa’afeagaiga ia Rev. Tonu Mauafu, le Peresetene o le Iuni Lakapi a le Faasaleleaga, sa tatalainaia le polokalama i le afiafi o le aso Faraile, i se u’una’iga fa’aleagaga. O le susuga i le Fa’afeagaiga, o se tasi o lagolago malosi o lenei fa’agatama ma sa ia molimauina le aoga o le fa’aaogaina o le lakapi ma isi ta’aloga, i le atina’eina o fanau talavou, i totonu o nu’u ma afioaga.
I lalo o lana taitaiga, ua faapea ona tatalaina ai e le Iuni Lakapi a Faasaleleaga ia ta’amilosaga o le Ta’ito’afitu a Iva ma ua ia molimauina foi, ia faigata ma puniala, o lo’o feagai ma iuni laity, i le atina’eina o le ta’aloga ma feso’otaiga ma le Iuni Lakapi a Samoa.
O le taualuga o le afiafi, o le toe fa’alauiloaina lea o le faailo a le Iuni Lakapi a Samoa, lea ua toe fa’aaogaina ai le faailo tuai a le iuni lakapi, ae e le’i suia lona igoa i le Lakapi Samoa, lea e fa’aaoga ai le fugalaau o le Teuila.
Faatasi ai ma ni ata vitio, sa tauala mai ai ni saunoaga fa’amalo ma faamanuiaga mai i nisi o tama tuai, o le Manu Samoa 15 ma le 7, faapea ai le susuga ia Su’a Peter Schuster, lea sa avea ma faiaoga o le Manu Samoa.

